Ursula von der Leyen

2 saylı Cəzaçəkmə Müəssisəsində saxlanılan siyasi məhbuslar – siyasi məhbuslar – Hafiz Babalı, Fazil Qasımov, Samir Aşurov və Mehman Əliyev Avropa Komissiyasının prezidenti Ursula von der Leyenə açıq məktub ünvanlayaraq Azərbaycanda insan hüquqlarının vəziyyəti ilə bağlı narahatlıqlarını ifadə edib və Avropa Parlamentinin qəbul etdiyi qətnamələrin icrası üçün konkret addımlar atılmasına çağırış edib.

“Siyasi Məhbusların Müdafiə Komitəsi”nin Təşəbbüs Qrupu adından imzalanan müraciətdə Avropa Komissiyasının Azərbaycanda siyasi məhbus probleminin həlli istiqamətində təsir imkanlarını səfərbər etməsinin vacibliyi vurğulanır. Məktubun müəllifləri bildirirlər ki, ölkədə siyasi repressiyalar dərinləşir və beynəlxalq öhdəliklərə əməl olunmur.

Məktubu olduğu kimi təqdim edirik.

“Hörmətli prezident Ursula von der Leyen!

Siyasi Məhbusların Müdafiə Komitəsinin Təşəbbüs Qrupu adından sizə bu müraciəti ünvanlayaraq Azərbaycanda insan hüquqlarının real vəziyyəti ilə bağlı sizi məlumatlandırmaq və bu mövzuda Avropa Parlamentinin qəbul etdiyi qətnamələrin icrasına çağırış etmək istəyirik.

Əvvəla, Azərbaycanda insan hüquqlarının vəziyyətini diqqət mərkəzində saxladığına görə Avropa Parlamentinin üzvlərinə dərin təşəkkürümüzü bildiririk. Avropa Parlamentinin sözügedən qətnamələri mühüm siyasi sənədlər olsa da, onların icra mexanizmini nəzərdən keçirmədən bu aktların Azərbaycanda insan hüquqlarının vəziyyətində müsbət dəyişikliyə gətirib çıxarması qeyri-mümkündür.

Qeyd edək ki, Avropa İttifaqına (Aİ) üzv ölkələrin hökumətləri ilə strateji tərəfdaşlıq münasibətləri qurmağa can atan Azərbaycan hökuməti uzun müddətdir alimləri, jurnalistləri, QHT nümayəndələrini və aktivistləri siyasi motivlərlə həbs edir, onlar barəsində ədalətsiz qərarların çıxarılması üçün məhkəmələrin fəaliyyətinə qanunsuz müdaxilələr edir, siyasi azadlıqları boğur, jurnalistləri peşə fəaliyyətinə görə cəzalandırır, akademik azadlıqlara hörmət etmir, tənqidi fikirlərə dözümsüzlük nümayiş etdirir. Siyasi repressiyalar Azərbaycanda vətəndaş cəmiyyətinin zəifləməsinə, demokratik institutların sıradan çıxmasına, müxalif siyasi partiyaların bağlanmasına və onların rəhbər şəxslərinin həbs edilməsinə, bir sıra müstəqil media qurumlarının və QHT-lərin bağlanmasına gətirib çıxarıb. Daha dəhşətlisi, siyasi təqiblər Azərbaycan vətəndaşlarının əksəriyyətində totalitar rejimlərdə mövcud olan psixologiyanın yaranmasına səbəb olub.

Azərbaycan hökuməti insan hüquq və azadlıqlarının müdafiəsi ilə bağlı tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələrin, o cümlədən “İnsan hüquqlarının əsas azadlıqların müdafiəsi haqqında” Avropa Konvensiyasının müddəalarına riayət etməsə də, Aİ-yə üzv ölkələrlə strateji tərəfdaşlıq münasibətləri qurmağa can atır, Avropa Komissiyası ilə enerji sahəsində sıx əməkdaşlıq edir. Biz Avropa İttifaqına üzv ölkələrlə Azərbaycan arasında münasibətlərin strateji tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlməsindən, eləcə də Avropa Komissiyası ilə Azərbaycan arasında enerji sahəsində əməkdaşlıqdan məmnunluq duysaq da, Azərbaycanda insan hüquqlarının vəziyyəti ilə bağlı Avropa Parlamentinin qətnamələrinin kağız üzərində qalmasından və Avropa Komissiyasının Azərbaycanda siyasi məhbus probleminin həlli üçün öz imkanlarını səfərbər etməməsindən məyusluq hissi keçiririk.

İnsan hüquq və azadlıqlarına, demokratik prinsiplərə və qanunun aliliyinə hörmət Avropa mədəniyyətinin başlıca xüsusiyyətləridir. Bu mədəniyyətin daşıyıcılarının Azərbaycanda siyasi motivlərlə həbs edilməsinə Avropa Komissiyası səssiz qalmamalıdır. Beynəlxalq insan hüquqları təşkilatlarının hesabatlarına görə, Azərbaycanda sayı 400-ə çatan siyasi məhbuslar və onların ailələri Avropa Komissiyasının prezidenti kimi sizin Azərbaycan hökumətinə siyasi repressiyaların dayandırılması və siyasi məhbusları azad etməsi üçün təsir imkanlarınızın olduğuna inanır və bu imkanlardan lazımınca istifadə etməyinizi xahiş edirik.

Fazil Qasımov
Hafiz Babalı
Samir Aşurov
Mehman Əliyev

14.02.2026”

AbzasMedia

Gültəkin Hacıbəyli

Milli Şuranın Koordinasiya Mərkəzinin üzvü Gültəkin Hacıbəylinin Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətində (DTX) şahid qismində ifadə verəndən sonra sərbəst buraxıldığı bildirilir.

Bu barədə onun yaxınları məlumat verib.

Məsələ ilə bağlı Gültəkin Hacıbəyli və DTX ilə danışmaq mümkün olmayıb.

*   *   *

Milli Şuranın Koordinasiya Mərkəzinin üzvü Gültəkin Hacıbəylini DTX saxlayıb, yaşadığı yerdə axtarış aparılıb.

Hazirda onun DTX-ya aparıldığı bildirilir.

Qeyd edək ki, Gültəkin Hacıbəyli ötən ilin sonlarinda Azərbaycan hakimiyyətinin sifarişi üzrə Türkiyədə saxlanılmışdı.

Yalnız bir müddət əvvəl Gültəkin Hacıbəyli Türkiyədən Azərbaycana deport olunmuşdu.

Azadlıq qəzeti

Son vaxtlar Azərbaycanda İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 510.2-ci maddəsinə əsasən altı nəfər inzibati məsuliyyətə cəlb edilib.

Bu barədə bu gün, fevralın 23-də Baş Prokurorluğun yaydığı məlumatda bildirilir. “Onlardan dördü barəsində inzibati həbs, ikisi barəsində isə inzibati cərimə tənbeh növləri tətbiq olunub”, – məlumatda əlavə edilib.

Həmin maddədə söhbət sosial şəbəkələrdə və internet resurslarında ictimai mənəviyyatı təhqir edən, “əxlaq normalarına və milli-mənəvi dəyərlərə zidd” məzmunun paylaşılması və ya insan bədəni hissələrinin bu formada göstərilməsindən gedir.

Baş Prokurorluq bəhs edilən işlər üzrə detalları, o cümlədən məsuliyyətə cəlb edilən şəxslərin kimliyini açıqlamayıb, onların və ya vəkillərinin ittihama münasibəti bəlli deyil.

Xatırlatma

İnzibati Xətalar Məcəlləsinin bu maddəsi hazırda cəmiyyətdə mübahisələndirilən məsələlər sırasında yer alır. Bəzi hüquqşünaslar vurğulayır ki, orada “milli-mənəvi dəyərlərə zidd formada” dedikdə konkret nələrin nəzərdə tutulduğu xeyli mübahisəlidir və subyektiv qərarlara yol aça bilər.

Üstəlik, onlar hesab edirlər ki, bu maddənin tətbiqində də bəzən ayrıseçkiliyə yol verilir.

Bütün bunlarla yanaşı, ayrı-ayrı müxalifətçilərdə şikayətlənirlər ki, bir çox hallarda heç bir təhqir, böhtan xarakteri daşımayan sırf tənqidi statuslarına görə şərlənərək həbs edilirlər.

Hərçənd, rəsmilər də deyirlər ki, ölkədə heç kim tənqidi düşüncələrinə görə təqib edilmir.

AzadlıqRadiosu 

Fevralın 20-də Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində “Meydan TV işi” üzrə həbs olunan şəxslərlə bağlı cinayət işi üzrə növbəti məhkəmə iclası keçirilib. 

Prosesdə təqsirləndirilənlərin şüşə kabindən zala,  vəkillərinin yanına keçirilməsi tələbi, həmçinin Bakı İstintaq Təcridxanasında zorakılıq və qısnama iddiaları müzakirə olunub.

Hakim Aytən Əliyevanın sədrlik etdiyi iclasda əvvəlcə müdafiə tərəfi təqsirləndirilən şəxslərin hamısının şüşə kabindən zala keçirilməsini istəyib. Vəsatəti təqsirləndirilən şəxslər də dəstəkləyiblər.

Hakim isə bildirib ki, ötən məhkəmədə təqsirləndirilənlərdən biri stola çıxacağını deyib və bu dəfə eyni aktı etməyəcəklərinə təminat yoxdur.

Jurnalist Aysel Ümüdova söz alaraq ötən məhkəmədə sözünün kəsiləcəyi təqdirdə stolun üstünə çıxacağını dediyini və bunun təqsirləndirilənlərin şüşə kabində saxlanılmasına heç bir aidiyyəti olmadığını bildirib.

Təqsirləndirilənlərdən jurnalist Xəyalə Ağayeva da çıxış edib. O deyib ki, ötən məhkəmədəki etirazlarına görə onlardan izahat tələb edilib və təcridxanada zorakılıqla üzləşdiklərini əlavə edib:

“2 gün əvvəl təcridxanada “şmon” adı altında bizə zorakılıq edilib. Mənim səsim üzləşdiyim zorbalıqda qışqırdıqlarıma görə qısılıb. Əvvəla sizin borcunuzdur ki, təcridxanaya sorğu göndərib zorakılıq faktını araşdırasınız. Bundan başqa, təcridxananın rəisi Elnur İsmayılov bizə dedi ki, növbəti dəfə məhkəmədə bizə akt tərtib olunsa, bizi cərimə kamerasına (“kars”) salmalı olacaq. Mən təklif edirəm ki, lazım olan aktı gecikdirməyəsiniz, bu gün bizimlə bərabər təcridxanaya göndərəsiniz. Çünki bizi nə “kars”la, nə qoluzorlularınızla qorxuda bilərsiniz. Bu məhkəmə boyu pozulan bütün hüquqlarımıza görə etiraz edəcəyik”, – Xəyalə Ağayeva deyib.

Jurnalist Aytac Tapdıq (Əhmədova) isə bildirib ki, hüquqları pozulmaqda davam edərsə, məhkəməyə gəlməkdən imtina edəcəklər:

“Bu, çox alçaldıcı davranışdır. Bizi buradan çıxarın. Hüquqlarım pozularsa, heç bir qüvvə məni buraya gətirə bilməz. Başa düşürəm ki, siz şahmat oyunun piyada fiqurlarısınız, qərarları da siz vermirsiniz. Amma bizi İlham Əliyev susdura bilməyib, siz heç susdura bilməyəcəksiniz”, – jurnalist əlavə edib.

Vəkil Rövşanə Rəhimova hakimin ötən məhkəmələrdə sözügedən vəsatəti təmin etdiyini xatırladıb və müvəkkilləri Aysel Ümüdova ilə Ülviyyə Əlinin (Quliyeva) zalda əyləşdirilməsinin təmin edilməsini istəyib. O əlavə edib ki, Ülviyyə Əli bir sıra xəstəliklərdən əziyyət çəkir və şüşə kabində qalmaq onun səhhətinə daha da zərər verir. Hakim Ülviyyə Əlinin zalda əyləşməsinə icazə versə də, Aysel Ümüdova üçün eyni qərarı verməyib.

Daha sonra vəkil Cavad Cavadov müvəkkilləri Aytac Tapdıq və Nurlan Librenin (Qəhrəmanlı) ev dustaqlığına buraxılması barədə vəsatət verib. Aytac Tapdıq isə söz alaraq ümumiyyətlə ona bəraət verilməsini tələb edib. Hakim bu vəsatəti də təmin etməyib.

Xəyalə Ağayevanın vəkili Nazim Musayev hakimlərin öz verdikləri qərarı yerinə yetirmədiyini əsas gətirərək bütün heyətə etirazını bildirib:

“Eyni məhkəmənin hər dəfə fərqli qərar verməsi qərəzdir və təqsirləndirilənlərə işgəncə olaraq qiymətləndirirəm. Ona görə də məhkəmə heyətinə etiraz edirəm”, – vəkil əlavə edib.

Xəyalə Ağayeva da vəkilinin sözlərinə əlavə olaraq deyib ki, hakimlər etirazları yerinə yetirməzsə, gələn məhkəməni tək keçirməli olacaqlar.

Jurnalist Şəmşad Ağa (Ağayev) da prosesdə söz alaraq bildirib ki, ötən məhkəmədə zalda oturmasa da, bu hüququnun hələ də mövcud olduğunu düşünür. O, məhkəmə və Penitensiar Xidmət arasındakı icra məsələsinə də toxunub:

“Yəqin düşünürsünüz ki, biz nəsə aksiya edəcəyik. Elə bir şey indiki halda olmayacaq. Amma siz hüquqlarımızı pozmağa, sözümüzü kəsməyə davam etsəniz, aksiya da edə bilərik. Siz bizi dinləmirsiniz. Kürdəxanıya nümayəndə göndərirsiniz, etiraz etdiyimizə görə izahat istəyirsiniz. Elə bil, biz bağça uşaqlarıyıq. Bu məhkəmənin iki tərəfi var: biri biz – qondarma ittihamlarla həbs edilən şəxslər, digər tərəfi də sizsiniz. Bir-birimizi saxta da olsa, dinləməliyik.

Heç kimə sözünü keçmir. Qərar qəbul edirsiniz, Penitensiar Xidmət yerinə yetirmir. Məhkəməyə ehtiyac yoxdursa, biz də özümüzə əziyyət verib hər həftə bura gəlməyək.

Çar 2-ci Nikolay o vaxt fərman vermişdi ki, Nekrasov dəlidir, hamı da deyirdi dəlidir. İndi İlham Əliyev də fərman imzalasın ki, Şəmşad bu qədər, Fatimə bu qədər alsın, vəssalam. Ədalət təmin olunmursa, bu məhkəməyə gərək yoxdur. Bilirik ki, normal ölkə deyil, amma bu qədər də yox”, – deyə Şəmşad Ağa çıxışını tamamlayıb.

Hakim heyəti vəsatəti baxılmamış saxlayıb.

Ardınca vəkil Zibeydə Sadıqova müvəkkili Şəmşad Ağanın anasının vəfatını və bacısının ağır xəstəlikdən əziyyət çəkdiyini əsas gətirərək onun ev dustaqlığına buraxılmasını xahiş edib. Məhkəmə bu vəsatəti də təmin etməyib.

İclasda Bakı İstintaq Təcridxanasında zorakılıq iddiaları ilə bağlı da vəsatət qaldırılıb. Vəkil Nazim Musayev fevralın 18-də təcridxanada müvəkkili Xəyalə Ağayeva və Aytac Tapdığın zorakılığa məruz qaldığını bildirərək, məhkəmədən zorakılıq faktının araşdırılmasını, Baş Prokurorluğa təqdimat verilməsini, Penitensiar Xidmət rəhbərliyinin məlumatlandırılmasını və təcridxananın rəis müavini Cavid Güləliyev barəsində cinayət işinin açılmasını istəyib.

Jurnalist Aysel Ümüdova da söz alaraq təcridxanada baş verənlərlə bağlı danışıb. O bildirib ki, rəis müavini Cavid Güləliyev 10 nəfərlə kameralarına daxil olanda o, sanitar qovşağında olub və axtarış-baxış rəisi Əlibala Rəhimli onun “1 dəqiqə gözləyin” deməyinə baxmayaraq, sanitar qovşağın qapısını qıraraq içəri daxil olub. Ümüdova daha sonra belə deyib:

“Bildirmək istəyirəm ki, təcridxanada kişi nəzarətçilər qadın tualetlərinə daxil olurlar. Biz cinsi qısnamaya məruz qalırıq. Rəis müavini Cavid Güləliyev spermasına vurğu edərək “Hər yerdə mənim toxumum var” deyir. Biz özümüzü təhlükəsizlikdə hiss etmirik. Heç kim qarantiya vermir ki, sabah bizi təcridxanada zorlamayacaqlar”.

Hakim bu vəsatəti təmin edib və göndərilən sorğudan sonra insidentlə bağlı qərar veriləcəyini bildirib.

Nazim Musayev hakimin bu qərarına etiraz edib:

“Siz cinayəti törədənə sorğu göndərib, o soğru əsasında qərar vermək istəyirsiniz. Bu, sizin səriştəsizliyinizdən xəbər verir”.

Vəkil Rövşanə Rəhimli əlavə edib ki, zorakılıq hadisəsi baş verən dəhlizdə və nəzarətçilərin üzərində kameralar olub. O, həmin görüntülərin də əldə edilməsi barədə vəsatət verib. Hakim isə kamera görüntülərinə gərək olmadığını əsas gətirərək bu vəsatəti təmin etməyib.

Növbəti məhkəmə prosesinin martın 13-nə təyin edildiyi bildirilib.

“Meydan TV işi” üzrə jurnalistlər Ramin Deko (Cəbrayılzadə), Aynur Elgünəş (Qənbərova), Aytac Tapdıq (Əhmədova), Natiq Cavadlı, Xəyalə Ağayeva, Aysel Ümüdova və Ülvi Tahirov ötən ilin dekabrında saxlanılıb və barələrində həbs-qətimkan tədbiri seçilib. Bu ilin fevralında iş üzrə “Arqument az” saytının baş redaktoru Şəmşad Ağa, daha sonra jurnalistlər Fatimə Mövlamlı və Nurlan Libre həbs olunub. Mayda jurnalist Ülviyyə Əli (Quliyeva) barəsində həbs-qətimkan tədbiri seçilib, avqustda isə foto-müxbir Əhməd Muxtar həbs edilib.

Onlara ilkin olaraq Cinayət Məcəlləsinin 206.3.2-ci (qaçaqmalçılıq, qabaqcadan əlbir olan bir neçə şəxs tərəfindən törədildikdə) maddəsi ilə ittiham verildiyi, daha sonra ittihamların ağırlaşdırıldığı bildirilir.

Jurnalistlər ittihamları qəbul etmir, həbslərinin peşə fəaliyyətləri ilə bağlı siyasi sifariş olduğunu deyirlər.

AbzasMedia 

Bakıdan kənarda fəaliyyət göstərən, Tibbi Ərazi Bölmələrini İdarəetmə Birliyinin (TƏBİB) tabeliyindəki müəssisələrdə çalışan bəzi həkimlərin maaş əlavələrini ala bilmədiyi bildirilir.

Problemlə bağlı “Toplum TV”-yə danışan Müstəqil Həmkarlar Birliyinin sədr müavini Əhməd Rəhmanov deyir ki, həmin müəssisələrdə çalışan tibb işçilərinin əmək haqlarına əlavələrin verilməsi qanunla nəzərdə tutulsa da, buna illərdir əməl edilmir.

Əhməd Rəhmanov İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin 2020-ci ilin yanvarında təsdiqlədiyi “TƏBİB tabeliyindəki tibb müəssisələrində çalışan səhiyyə işçilərinin əməyinin ödənilməsi Qaydası”na istinad edir.

Qaydaların 11.1-ci bəndində göstərilir ki, kənd və qəsəbə yerlərindəki sahə xəstəxanalarının və ambulatoriyaların həkimlərinin maaşlarına hər ay “fasiləsiz əmək stajının ilk üç ilinə və sonrakı hər iki ilinə görə 10 faiz miqdarında, lakin 40 faizdən çox olmayaraq” əlavə ödənilməlidir.

18-1-ci bənddə isə Bakı və Sumqayıt şəhərləri, Abşeron rayonunun inzibati ərazi vahidlərində yerləşən tibb müəssisələrində “bəzi ixtisaslar üzrə çalışan həkimlərin əmək haqlarına müvəqqəti həvəsləndirici əlavələrin verilməsi” nəzərdə tutulur.

Problemlə üzləşənlərdən biri Əhməd Rəhmanovun həyat yoldaşı, 2007-ci ildən Zabrat Sağlamlıq Mərkəzində həkim-endokrinoloq kimi çalışan Ülkər Nəzirovadır. O, ötən ay əməkhaqqı əlavələrinin ödənilməsinə məsul olan Bakı Baş Səhiyyə Mərkəzini məhkəməyə verib.

Nəzirova 2020-ci ildən maaşına ödənməli olan əlavələri, həmçinin Əmək Məcəlləsinə istinadən əlavələrin gecikdirildiyi hər gün üçün əmək haqqının azı bir faizi məbləğində təzminat tələb edib.

Əhməd Rəhmanovun “Toplum TV” ilə bölüşdüyü məhkəmə qərarına əsasən, Bakı Baş Səhiyyə Mərkəzinin nümayəndəsi iddiaya etirazında bildirib ki, sözügedən qaydalarda həkim-endokrinoloq ixtisası üzrə çalışanlara əlavələrin ödənilməsi nəzərdə tutulmayıb.

Prosesə üçüncü şəxs kimi cəlb olunan İcbari Tibbi Sığorta üzrə Dövlət Agentliyinin nümayəndəsi isə etirazında qeyd edib ki, iddiaçının çalışdığı Zabrat Sağlamlıq Mərkəzi qanunvericilikdə qəsəbə xəstəxanası olaraq müəyyən olunmayıb.

Fevralın 4-də Yasamal Rayon Məhkəməsində hakim Kərim Xudayevin sədrliyi ilə keçirilən prosesdə iddiaçının tələbi rədd edilib. Məhkəmə qərarı belə əsaslandırıb ki, endokrinoloqun iş yeri Nazirlər Kabinetinin 2019-cu ildə təsdiqlədiyi, TƏBİB tabeliyindəki tibb müəssisələrinin siyahısında qəsəbə statuslu deyil, Bakı şəhəri üzrə müəssisə kimi əks olunub.

Əhməd Rəhmanov qərardan apellyasiya şikayəti verəcəklərini deyir. Onun sözlərinə görə, Müstəqil Həmkarlar Birliyinə müxtəlif bölgələrdə çalışan həkimlərdən də maaşlarına əlavələrin verilməməsi ilə bağlı müraciətlər daxil olur.

“Yaxşı, tutaq ki, Zabratı qəsəbə kimi tanımırlar, bəs rayonlardakı həkimlərin əlavələrini ödəməməyi necə əsaslandırırlar? Onlar üçün də deyəcəklər ki Marsda, başqa planetdə çalışırlar? Həkimlərimiz, çox təəssüf ki, haqlarını tələb etmək əvəzinə ölkədən baş götürüb qaçırlar”, – o qeyd edib.

Toplum TV