BMT-nin İnsan Hüquqları Şurasının dinc toplaşmaq və birləşmək azadlığı hüquqları üzrə xüsusi məruzəçisi Gina Romero həbsdə olan Seçkilərin Monitorinqi və Demokratiyanın Tədrisi Mərkəzinin (SMDT) sədri, hüquq müdafiəçisi Anar Məmmədli ilə bağlı Azərbaycan Baş prokuroruna məktub ünvanladığını bildirib. 

Məruzəçi bu barədə “X” sosial şəbəkəsində paylaşım edib.

Romero yazıb ki, oktyabrın 23-də Baş prokurora göndərdiyi məktubda Anar Məmmədliyə qarşı davam edən cinayət təqibi, istintaq təcridxanasında saxlanmanın uzadılması və “həddindən artıq ağır” cinayət ittihamları ilə bağlı narahatlığını ifadə edib.

Məruzəçinin paylaşımında vurğulanıb ki, o, Anar Məmmədlinin ədalətli məhkəmə araşdırması hüququnun pozulması ilə bağlı iddia edilən hallardan və onun kifayət qədər tibbi yardım alma imkanının məhdudlaşdırılmasından “dərin narahatdır”:

“Cənab Məmmədlinin ədalətli məhkəmə hüquqlarının pozulması və adekvat tibbi yardıma çıxışının inkar edilməsi ilə bağlı iddialar məni ciddi narahat edir. Hər şey onu göstərir ki, məqsəd onun seçki monitorinqi və insan hüquqları fəaliyyəti səbəbilə cəzalandırılması və susdurulmasıdır”.

Gina Romero həmçinin qeyd edib ki, Anar Məmmədlinin hazırkı təqibi ilə onun 2013-cü il cinayət işi arasında “gözə çarpan oxşarlıq” var. Məruzəçi xatırladıb ki, həmin iş üzrə Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi (AİHM) hüquq pozuntuları müəyyən edib.

Məruzəçinin sözlərinə görə, Anar Məmmədli ilə bağlı cinayət təqibi daha geniş bir tendensiyanın – azadlıqların məhdudlaşdırılması istiqamətində davam edən xəttin bir hissəsi təsiri bağışlayır:

“Anar Məmmədliyə qarşı cinayət təqibi azadlıqların məhdudlaşdırılması istiqamətində davam edən tendensiyanın tərkib hissəsi kimi görünür”.

Romero məktubunda Baş prokuroru Azərbaycanın Mülki və Siyasi Hüquqlar haqqında Beynəlxalq Pakt (ICCPR) çərçivəsində hüquqi öhdəliklərinə “tam əməl etməyə” çağırdığını bildirib. Məruzəçi yazıb ki, Anar Məmmədli legitim insan hüquqları və seçki monitorinqi fəaliyyəti səbəbilə “qisas məqsədilə” cəzalandırılmamalı və özbaşına həbsdə saxlanmamalıdır.

Məruzəçinin paylaşımında tələblər ayrıca qeyd olunub:

“Baş prokuroru Anar Məmmədlinin istintaq təcridxanasından təcili şəkildə azad edilməsini, dərhal tibbi müalicəyə çıxışının təmin olunmasını, vətəndaş cəmiyyəti fəaliyyəti ilə bağlı bütün cinayət ittihamlarının geri götürülməsini, eləcə də səmərəli hüquqi müdafiə və kompensasiyanın təmin edilməsini tələb etməyə çağırdım”.

Romero əlavə edib ki, beynəlxalq standartlara əsasən, QHT-lər (qeydiyyatlı və qeydiyyatsız) resurslara, o cümlədən xaricdən maliyyə və digər resurslara çıxış və onları idarə etmək hüququna malikdir və bu fəaliyyət kriminal təqib üçün əsas olmamalıdır.

Məruzəçi vurğulayıb ki, vətəndaş cəmiyyəti seçkilər kontekstində – seçki pozuntularının monitorinqi və sənədləşdirilməsi daxil olmaqla legitim fəaliyyətini qorxudulma, təzyiq, qisas və əsassız məhdudiyyətlər olmadan həyata keçirməlidir:

“Vətəndaş cəmiyyəti kriminallaşdırılmamalı, əksinə seçkilər kontekstində, o cümlədən seçki pozuntularını və sui-istifadə hallarını izləmək və hesabatlandırmaq kimi legitim işini qorxutma, qisas, təzyiq və əsassız məhdudiyyətlər olmadan görməsi üçün imkanlar yaradılmalıdır”.

Anar Məmmədli 2024-cü il 29 apreldə saxlanılıb.

Hüquq müdafiəçisinə ilkin olaraq Cinayət Məcəlləsinin 206.3.2-ci maddəsi (əvvəlcədən əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən qaçaqmalçılıq) ilə ittiham verilib, sonradan isə digər maliyyə cinayətləri üzrə əlavə maddələr irəli sürülüb.

BMT İnsan Hüquqları üzrə Ali Komissarlığının saytında 2025-ci ilin mayında yayımlanan açıqlamada da Anar Məmmədlinin saxlanması, məhkəmə prosesləri və əvvəlki AİHM qərarının icrası ilə bağlı narahatlıqlar qeyd olunub.

AbzasMedia

Anar Məmmədli

Seçkilərin Monitorinqi və Demokratiyanın Tədrisi Mərkəzinin rəhbəri, hazırda həbsdə olan siyasi məhbus Anar Məmmədlinin ilk həbsindən 12 il ötür.

Anar Məmmədli ilk dəfə 16 dekabr 2013-cü ildə saxlanılaraq həbs olunub. Həmin dövrdə SMDT 9 oktyabr 2013-cü il prezident seçkiləri ilə bağlı ilkin rəyini açıqlamış, bərabər rəqabət imkanlarının təmin olunmadığını, seçkinin milli qanunvericiliyin və beynəlxalq standartların pozulması şəraitində keçirildiyini və azad-demokratik xarakter daşımadığını bəyan etmişdi. İlkin rəyin açıqlanmasından təxminən iki həftə sonra, 27 oktyabr 2013-cü ildə Baş Prokurorluğun Ağır Cinayətlər üzrə İstintaq İdarəsində SMDT və onun tərəfdaşı olan Könüllülərin Beynəlxalq Həmrəyliyi Birliyi barəsində cinayət işi açılıb. İstintaq çərçivəsində SMDT-nin ofisində axtarış aparılıb, sənədlər və texniki daşıyıcılar götürülüb. Təxminən ay yarım davam edən istintaqdan sonra Anar Məmmədli saxlanılaraq barəsində 3 aylıq həbs-qətimkan tədbiri seçilib.

2014-cü il 26 may tarixində Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin hökmü ilə Anar Məmmədli qanunsuz sahibkarlıq, vergidən yayınma və vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə kimi maddələr üzrə təqsirli bilinərək 5 il 6 ay müddətinə azadlıqdan məhrum edildi. 10 dekabr 2014-cü ildə Bakı Apellyasiya Məhkəməsi hökmü qüvvədə saxlayıb, 26 avqust 2015-ci ildə isə Ali Məhkəmə yekun instansiya olaraq qərarı dəyişmədən qüvvədə saxlayıb. Anar Məmmədli 17 mart 2016-cı ildə əfv sərəncamı ilə azadlığa buraxılıb. O, həmin müddətdə həbsdə olarkən Avropa Şurası Parlament Assambleyası tərəfindən Vatslav Havel İnsan Hüquqları Mükafatına layiq görülüb.

Bu iş ilə bağlı 19 aprel 2018-ci ildə Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi “Məmmədli Azərbaycana qarşı” qərarını elan edib. AİHM Anar Məmmədlinin 2013-cü il həbsi ilə bağlı Avropa Konvensiyasının 5-ci maddəsinin 1-ci və 4-cü bəndlərinin, həmçinin 18-ci maddənin 5-ci maddə ilə birlikdə pozulduğunu müəyyən etdi. Məhkəmə göstərib ki, Məmmədliyə qarşı açılan cinayət işi və həbs cinayət təqibinin qanuni məqsədlərindən kənar məqsədlə, onu seçki monitorinqi fəaliyyəti və ictimai-siyasi fəallığına görə susdurmaq və cəzalandırmaq niyyəti ilə tətbiq olunub. Qərar 19 iyul 2018-ci ildə qüvvəyə mindi və Azərbaycan dövləti qarşısında təkcə fərdi və ümumi tədbirlərin görülməsi öhdəliyini yaratdı.

Lakin qərarın icrası illərdir Avropa Şurası Nazirlər Komitəsinin gücləndirilmiş nəzarəti (“enhanced procedure”) altında qalır. Vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları və beynəlxalq hüquq şəbəkələri dəfələrlə Rule 9.2 mexanizmi ilə təqdimatlar göndərərək Anar Məmmədlinin üzərindən məhkumluğun götürülmədiyini, ona bəraət verilmədiyini və siyasi motivli həbslərin təkrarlanmasının qarşısını alan institusional tədbirlərin görülmədiyini vurğulayıblar. Nazirlər Komitəsinin 2019-cu ildən bəri apardığı müzakirələrdə də qeyd olunur ki, “Məmmədli qrupu” işlərində cinayət hüququndan siyasi məqsədlərlə sui-istifadə elementləri mövcuddur və tam icra yalnız məhkumluqların ləğvi, onların hüquqi nəticələrinin aradan qaldırılması və QHT-lərin qeydiyyat probleminin həlli kimi real addımlarla mümkündür.

AİHM qərarının icra edilməməsi fonunda Anar Məmmədlinin 29 aprel 2024-cü ildə yenidən saxlanılması hüquqi baxımdan “təkrarlanan siyasi risk” problemini daha kəskin gündəmə gətirib. Daxili İşlər Nazirliyinin Bakı şəhər Baş Polis İdarəsinin əməkdaşları onun özünün və valideynlərinin yaşadığı ünvanlarda axtarış aparıb, şəxsi telefon və kompüterləri götürüblər. Ertəsi gün, 30 aprel 2024-cü ildə Xətai Rayon Məhkəməsinin qərarı ilə Anar Məmmədli Cinayət Məcəlləsinin 206.3.2-ci maddəsi (qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən qaçaqmalçılıq) üzrə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb edilərək barəsində 4 aylıq həbs-qətimkan tədbiri seçilib. Müdafiə tərəfi həbs-qətimkan tədbirinin Cinayət Prosessual Məcəlləsinin 155-ci maddəsinin tələblərinə uyğun əsaslandırılmadığını, qaçma və ya istintaqa mane olma risklərinin konkret faktlarla sübut edilmədiyini əsaslandırıb.

İstintaqın gedişatında Məmmədliyə qarşı Cinayət Məcəlləsinin 192.3.2-ci maddəsi (qanunsuz sahibkarlıq-xüsusilə külli miqdarda gəlir əldə etməklə törədildikdə), 193-1.3.1 və 193-1.3.2-ci maddələri (cinayət yolu ilə əldə edilmiş pul və ya digər əmlakın leqallaşdırılması-mütəşəkkil dəstə və ya cinayətkar birlik (cinayətkar təşkilat) tərəfindən törədildikdə; xeyli miqdarda törədildikdə), 206.4-cü maddəsi (qaçaqmalçılıq-mütəşəkkil dəstə tərəfindən törədildikdə), 213.2.1-ci maddəsi (Vergiləri, işsizlikdən sığorta, icbari tibbi sığorta və ya məcburi dövlət sosial sığorta haqlarını ödəməkdən yayınma-külli miqdarda törədildikdə), habelə 320.1-ci və 320.2-ci maddəsi (Rəsmi sənədləri, dövlət təltiflərini, möhürləri, ştampları, blankları saxtalaşdırma, qanunsuz hazırlama, satma və ya saxta sənədlərdən istifadə etmə-Hüquq verən və ya vəzifədən azad edən vəsiqəni və ya digər rəsmi sənədi istifadə etmək məqsədi ilə saxtalaşdırma və ya qanunsuz hazırlama) üzrə ittihamlar irəli sürülüb.

Anar Məmmədli bu həbsi siyasi motivli adlandıraraq onu 7 fevral 2024-cü il prezident seçkiləri ilə bağlı SMDT-nin tənqidi mövqeyi, habelə Bakıda BMT-nin iqlim toplantısı COP29 ərəfəsində başladılan “Ədalətli mühit” İnsan Hüquqları Kampaniyasının təşəbbüskarlarından biri olması ilə əlaqələndirdi. 2025-ci ilin aprelində Anar Məmmədliyə qarşı ittihamlar genişləndirildi. İlkin “qaçaqmalçılıq” ittihamına əlavə olaraq ona “qanunsuz sahibkarlıq”, “cinayət yolu ilə əldə edilmiş əmlakın leqallaşdırılması” və “vergidən yayınma” ittihamları elan olundu. Müdafiə tərəfinin mövqeyinə görə, ittihamların bu şəkildə ağırlaşdırılması ictimai rəydə işi “kriminal” çərçivəyə salmaqla yanaşı, təcridin uzadılması üçün də mexanizm rolunu oynayır. Müdafiə həmçinin vurğulayıb ki, dövlətin AİHM qərarlarının icrası üzrə öhdəlikləri yerinə yetirmədiyi halda, həmin icrasızlığın nəticələrinin hazırkı işdə Anar Məmmədlinin əleyhinə “hüquqi fakt” kimi təqdim edilməsi yolverilməzdir.

Məhz bu məntiqin daha bir görünən tərəfi SMDT-nin hüquqi statusu ilə bağlıdır. Müdafiə tərəfi diqqəti AİHM-in 12 yanvar 2023-cü il tarixli qərarına yönəldib: həmin qərarda Məhkəmə təşkilatın dövlət qeydiyyatına alınmamasının əsassız və qanunsuz olduğunu, bunun isə Avropa Konvensiyasının 11-ci maddəsinin, birləşmək azadlığının pozuntusu olduğunu müəyyən edib. Vurğulanıb ki, dövlət bu pozuntunu aradan qaldırmaq əvəzinə, SMDT-nin bu günə qədər qeydiyyatsız qalmasını hazırkı ittihamın əsaslandırılmasında istifadə edir. Bu isə hüquqi baxımdan məntiqsizdir, dövlətin özünün yaratdığı “qeydiyyatsızlıq” vəziyyəti həmin təşkilatın rəhbərinə qarşı cinayət təqibinin alətinə çevrilir.

Bu iş üzrə məhkəmə prosesi 26 may 2025-ci ildə Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində başlayıb və hazırda davam edir. Müdafiə tərəfi proses boyunca həbs-qətimkan tədbirinin dəyişdirilməsi, sübutların qanuniliyinin yoxlanılması, Ali Məhkəməyə AİHM qərarı ilə bağlı sorğu göndərilməsi, habelə AİHM-in 2018-ci il qərarının və onun icrasız qalmasının bu işə hüquqi təsirinin qiymətləndirilməsi ilə bağlı vəsatətlər qaldırıb. Lakin indiyədək məhkəmə bu vəsatətlərin heç birini təmin etməyib.

Bu müddət ərzində Anar Məmmədlinin həbs-qətimkan tədbirinin müddəti dəfələrlə uzadılıb, vəkillər tərəfindən verilmiş bir sıra vəsatətlər rədd edilib, Məmmədli təxminən 20 dəfə məhkəmə qarşısına çıxarılıb.

Anar Məmmədlinin həbsi də beynəlxalq insan hüquqları və vətəndaş cəmiyyəti qurumları tərəfindən ardıcıl və prinsipial şəkildə tənqid olunub. Amnesty International, Human Rights Watch, Human Rights House Foundation, Front Line Defenders, Friedrich Naumann Foundation  və digər bir sıra beynəlxalq təşkilatlar yaydıqları bəyanatlarda Anar Məmmədliyə qarşı irəli sürülən ittihamların siyasi motivli olduğunu bildirərək onun dərhal və qeyd-şərtsiz azad olunmasını tələb ediblər. Həmin qurumlar vurğulayıblar ki, cinayət təqibi Anar Məmmədlinin insan haqları müdafiəçisi və seçki monitorinqi üzrə fəaliyyəti ilə birbaşa bağlıdır, istintaq qərəzsiz aparılmır, məhkəmələr isə müstəqil və obyektiv nəzarət funksiyasını yerinə yetirmir. Onların qiymətləndirməsinə görə, Anar Məmmədlinin işi Azərbaycanda vətəndaş cəmiyyətinə qarşı sistemli repressiyanın, AİHM qərarlarının icrasız qalmasının və ifadə azadlığının boğulmasının tərkib hissəsi kimi dəyərləndirilməlidir.

Anar Məmmədlinin həbsi artıq bir hüquq müdafiəçisinin fərdi taleyi çərçivəsini aşaraq, Azərbaycanda AİHM qərarlarının real icra vəziyyətini, siyasi motivli təqiblərin təkrarlanma riskini və vətəndaş cəmiyyətinə münasibətdə cinayət hüququ alətlərinin repressiv şəkildə, ciddi maddi və prosessual pozuntularla vəhdətdə tətbiq olunduğunu göstərən presedentə çevrilib.

Full link to the text in English

Gültəkin Hacıbəyli

“Bu gün mənə 5 il müddətinə Türkiyədən deport olunmağımla bağlı rəsmi qərar təqdim olundu…”. Bunu Geri Göndərmə Mərkəzində saxlandığını bildirən Milli Şura üzvü Gültəkin Hacıbəyli dekabrın 15-də Türkiyə prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğana müraciətində yazıb.

“Mən heç bir hüquqi əsas olmadan noyabrın 29- dan Türkiyədə xüsusi sərt nəzarət altında deportasiya mərkəzində saxlanılmağımla bağlı məhkəməyə müraciət etmişəm. Məhkəmə qərarını gözləmədən tələsik belə bir qərar qəbul edilməsi bu qərarın hüquqi deyil, siyasi əsaslarla verildiyini göstərir”, – o əlavə edib.

Bu müraciətə Türkiyə və Azərbaycan hakimiyyətinin münasibəti bəlli deyil. Amma bundan öncə Gültəkin Hacıbəylinin məsələsi Türkiyə Böyük Millət Məclisində də qaldırılıb. DEM Partiyasının Kocaeli millət vəkili Ömer Faruk Gergerlioğlu daxili işlər naziri Ali Yerlikayaya ünvanladığı 14 suallıq rəsmi sorğuda Hacıbəylinin saxlanılması, deportasiya prosesi və hüquqi əsaslarla bağlı geniş izahat tələb etmişdi.

AzadlıqRadiosu

Dekabrın 15-də Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində “Toplum TV işi” üzrə növbəti məhkəmə prosesi keçirilib.

Hakim Azər Tağıyevin sədrliyi ilə baş tutan proses ölkədə olmayan şahidlərin onlayn dindirilməsi ilə davam edib.

Şahid qismində ifadə verən III Respublika Platformasının qurucu heyət üzvü Araz Əliyev bildirib ki, 2023-cü ilin dekabrında inzibati qaydada həbs olunarkən müsadirə olunan texniki avadanlıqlar hələ də qaytarılmayıb və Daxili İşlər Nazirliyindən (DİN) bu barədə izahat verilməyib.

Daha sonra təqsirləndirilən şəxslərdən Demokratik Təşəbbüslər İnstitutunun (İDİ) əməkdaşı Ramil Babayev istintaq müddətində qanunsuzluqlara yol vermiş polis və prokurorluq əməkdaşlarının məsuliyyətə cəlb olunması üçün vəsatət verib. Digər təqsirləndirilən şəxs, İDİ rəhbəri və III Respublika Platformasının spikeri Akif Qurbanov da vəsatəti dəstəkləyib.

Məhkəmə vəsatəti təmin etməyib.

Təqsirləndirilən şəxslərdən “Toplum TV” həmtəsisçisi, media eksperti Ələsgər Məmmədli isə cərrahi əməliyyat olunmaqdan ötrü növbəti dəfə ev dustaqlığına buraxılmaq üçün vəsatət verib.

O, vəsatəti belə əsaslandırıb ki, artıq ölkədə olan şahidlərin hamısı dindirilib və dövlət ittihamçısının əvvəllər iddia etdiyi kimi onun şahidlərə təsir etmək imkanı yoxdur.

Dövlət ittihamçısı Rauf Malışov isə vəsatətə etiraz edərək deyib ki, Ələsgər Məmmədli bu dəfə hakimə təsir edə bilər. Məhkəmə bu vəsatəti də təmin etməyib.

Ələgər Məmmədli hakimə bildirib ki, indiyədək ev dustaqlığına buraxılması üçün 10 dəfə vəsatət verib və hər dəfə vəsatətləri hüquqi əsaslandırması tələb olunub, təqsirləndirilən şəxsin hakimə təsir edəcəyini deyən prokurordan isə belə bir əsaslandırma tələb olunmur.

Hakim Azər Tağıyev vəsatətin təmin edilmədiyini elan etdikdən sonra təqsirləndirilən şəxslərdən III Respublika Platformasının qurucu üzvü Ruslan İzzətli hakimdən niyə aqressiv olduğunu soruşub. Hakim isə bunu inkar edib.

“Yox, deyəsən, siz bizi buraxmaq istəyirdiniz, sizə müşavirədə zəng gəldi deyə buraxa bilmirsiniz, ona görə acıqlısınız”, – Ruslan İzzətli zarafatla deyib.

Ruslan İzzətli çıxışında bildirib ki, saxlanıldığı Bakı İstintaq Təcridxanasının tibb məntəqəsində “təzyiqölçən belə yoxdur”.

“Ultrasəs müayinəsi (USM) aparatı isə olsa da, həkim yoxdur. 4 mindən çox məhbusun olduğu yerdən söhbət gedir. Biz dəfələrlə bu məsələni qaldırsaq da, şikayətimiz təmin olunmur”, – o qeyd edib.

Növbəti proses dekabrın 29-a təyin olunub.

“Toplum TV işi” üzrə ümumilikdə 10 nəfərə cinayət işi açılıb. III Respublika Platformasının spikeri Akif Qurbanov, qurumun qurucu heyət üzvü Ruslan İzzətli, “Toplum TV”-nin həmtəsisçisi Ələsgər Məmmədli, videoredaktor Müşfiq Cabbar, jurnalist Fərid İsmayılov, Demokratik Təşəbbüslər İnstitutunun əməkdaşları Əli Zeynal, İlkin Əmrahov və Ramil Babayev həbs olunublar.

Jurnalist Elmir Abbasov polis nəzarətinə verilib, “Toplum TV” redaktoru Şahnaz Bəylərqızı isə əvvəlcə ev dustaqlığına buraxılıb, daha sonra haqqında polis nəzarətinə verilməklə qətimkan tədbiri seçilib.

“Toplum TV işi” üzrə həbs edilənlər öncə qaçaqmalçılıqda ittiham edilsələr də, sonradan ittiham ağırlaşdırılıb. Onlar ittihamları rədd edir və siyasi sifariş əsasında həbs olunduqlarını bildirirlər.

Toplum TV 

Novruz Tağıyev

Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası (AXCP) sədri Əli Kərimlinin həbsdə olan ictimai əsaslarla mühafizəçisi Novruz Tağıyevə qarşı yeni ittiham irəli sürüldüyünü açıqlayıb

Partiyanın məlumatına görə, Tağıyev vəsiqə və ya digər rəsmi sənədi saxtalaşdırma, qanunsuz hazırlama və ya satmaqda təqsirləndirilir. AXCP vurğulayır ki, Tağıyev azadlıqda olarkən Əli Kərimlinin ictimai əsaslarla mühafizəçisi olub.

Novruz Tağıyev bu il mayın 20-də həbs olunub. O, əvvəllər Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2-ci maddəsi (külli miqdarda ziyan vurmaqla dələduzluq) ilə ittiham olunub. İttihama görə, ev alqı-satqısında vasitəçiliklə məşğul olan Tağıyev mənzil satışı adı ilə Nicat adlı şəxsdən 71 min manat alıb.

Tağıyev isə özünü təqsirli bilmir. Onun sözlərinə görə, həbsindən bir neçə gün əvvəl Nicat adlı şəxs ev almaq istədiyini deyib və ev tapılandan sonra beh kimi 1 000 manat verib:

“Behi də ev sahibinə verdik. Bir gün sonra Nicat qaynı kimi təqdim olunan adamla ofisə gəldi. Əlində də ətir və bağlama vardı. Dedi ki, evə görə təşəkkür edirəm. Guya onlardan 71 min pul almışam. Kim alqı-satqısız adama 71 min pul verər?!”.

AXCP həmçinin bildirir ki, Tağıyev Bakı İstintaq Təcridxanasından Yasamal Rayon Polis İdarəsinə gətirilib və artıq bir həftəyə yaxındır idarədə saxlanılır. Partiyanın iddiasına görə, bu müddətdə ona ailəsi ilə görüşə icazə verilmir.

Məsələ ilə bağlı Daxili İşlər Nazirliyi (DİN) və digər rəsmi qurumların mövqeyini öyrənmək mümkün olmayıb.

AbzasMedia

İlham Əliyev 2025-ci ilin “Konstitusiya və Suverenlik İli” elan olunması münasibətilə amnistiya aktının qəbul edilməsi təşəbbüsü ilə çıxış edib.

Layihədə Azərbaycanın suverenliyi və ərazi bütövlüyünün qorunması uğrunda döyüşlərdə iştirak etmiş şəxslərin, eləcə də həmin əməliyyatlarda həlak olmuş və ya itkin düşmüş şəxslərin yaxın qohumlarının cəzadan və ya cinayət məsuliyyətindən azad edilməsi nəzərdə tutulur. Sənəddə, həmçinin “Ermənistan Respublikasının mülki əhaliyə qarşı hərbi təxribatı” nəticəsində əlil olmuş şəxslər, qadınlar, 60 yaşına çatmış şəxslər və cinayət törədərkən yetkinlik yaşına çatmayanlar da daxil olmaqla digər kateqoriyalar üzrə amnistiya tətbiqi qeyd edilir.

Layihəyə görə, böyük ictimai təhlükə törətməyən və ya az ağır cinayətlərə, eləcə də ehtiyatsızlıqdan törədilmiş cinayətlərə görə azadlıqdan məhrum edilmiş bəzi şəxslərin cəzadan azad olunması və ya cəzalarının çəkilməmiş hissəsinin azaldılması da mümkündür.

Amnistiya aktının ümumilikdə 20 mindən çox şəxsə şamil ediləcəyi gözlənilir.

Proqnozlara əsasən, 5 mindən çox məhkum azadlıqdan məhrumetmə cəzasından azad edilə, həmin cəzaya məhkum olunmuş 3 mindən artıq şəxsin isə cəzası azaldıla bilər.

Azərbaycanda sonuncu amnistiya aktı 2021-ci il noyabrın 5-də “8 Noyabr – Zəfər Günü” münasibətilə qəbul edilib və ümumilikdə 17 267 nəfərə şamil olunub.

AbzasMedia

“Human Rights Watch” beynəlxalq insan hüquqları təşkilatı Azərbaycanda yeni yaradılan, vətəndaşların şəxsi məlumatlarını yığacaq sistemin ləğvinə çağırıb.

Təşkilatın Avropa və Mərkəzi Asiya şöbəsinin direktor müavini Giorgi Qoqianın müəllifi olduğu bəyanatda Dövlət Təhlükəsizliyi Xidmətinin (DTX) Mərkəzləşdirilmiş İnformasiya və Rəqəmsal Analitika Sisteminin (MİRAS) hüquqi legitimliyi şübhə altına alınıb.

“Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi dəfələrlə vurğulayıb ki, nəzarət (müşahidə) tədbirləri qanunilik, zərurilik və proporsionallıq üzrə ciddi standartlara cavab verməli, həmçinin müstəqil nəzarət, şəffaf qaydalar və effektiv hüquqi müdafiə vasitələrini əhatə etməlidir. MİRAS bu təminatlardan məhrumdur. Orada şəxsi məlumatlara nə vaxt və hansı hallarda çıxış edilə biləcəyi göstərilmir, məhkəmə və ya müstəqil orqanın icazəsi tələb olunmur, məlumatların saxlanma müddətinə limitlər, minimallaşdırma standartları və ya xarici audit mexanizmləri nəzərdə tutulmur. Nəzarət tam şəkildə DTX-nin əlində mərkəzləşdirilir və ictimai hesabatlılıq, eləcə də şəxslərin öz məlumatlarına çıxış əldə etməsi və ya onları düzəltməsi üçün heç bir prosedur nəzərdə tutulmur”, – Qoqia qeyd edib.

Təşkilat nümayəndəsi Azərbaycanın “olduqca avtoritar bir dövlət” olduğunu və jurnalistlərə, hüquq müdafiəçilərinə və fəallara qarşı “qanunsuz rəqəmsal nəzarətin tətbiqi ilə bağlı keçmişə malik olduğunu” xatırladıb.

“Keçmiş araşdırmalar hakimiyyət orqanlarının tənqidçiləri izləmək və qorxutmaq məqsədilə internet istifadəsinin monitorinqi alətlərindən və cəsus proqramlardan istifadə etdiyini ortaya qoymuşdur. Bu kontekstdə, güclü və müstəqil nəzarət mexanizmləri olmadan müxtəlif sektorlar və qurumlar üzrə həssas şəxsi məlumatları mərkəzləşdirən vahid bir sistem, özbaşına və ya qeyri-mütənasib nəzarət risklərini ciddi şəkildə artırır”, – o əlavə edib.

Qoqia Avropa Şurası da daxil olmaqla beynəlxalq tərəfdaşları Azırbaycan hakimiyyətinə “rəqəmsal idarəetmə islahatları adı altında nəzarətsiz müşahidə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etməməsi üçün” təzyiq göstərməyə çağırıb.

Noyabrın 21-də Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev MİRAS-ı təsis edən və dövlət qurumlarına öz məlumat bazalarını sistemə inteqrasiya etməyi tapşıran fərman imzalayıb.

MİRAS haqda Əsasnamə də həmin gün prezidentin saytında dərc edilsə də, bir müddət sonra silinib.

Əsasnamədə məlumat bazasına hansı geniş həcmli məlumatların daxil olunacağı qeyd olunub. Bunlara şəxslərin identifikasiya məlumatları, müşahidə sistemlərindən əldə edilən məkan məlumatları, habelə ailə, iş, təhsil, fiziki və psixi sağlamlıq vəziyyəti haqda məlumatlar daxildir.

Əsasnamə çoxsaylı yarımbəndləri olan səkkiz bənddən təşkil olunub və DTX-ni yaradılacaq sistemin həm sahibi, həm də operatoru kimi müəyyənləşdirib.

Toplum TV