Jurnalistləri Müdafiə Komitəsi (CPJ) sentyabrın 9-da Azərbaycanda apellyasiya məhkəməsinin “AbzasMedia” işi üzrə hökmü qüvvədə saxlamasından narahatlığını bildirib.

“”AbzasMedia işi” üzrə yeddi jurnalistin apellyasiya şikayətinin rədd edilməsi bir daha göstərir ki, Azərbaycan hakimiyyəti dövlət rəsmilərinin yol verdiyi iddia olunan korrupsiya hallarını davamlı işıqlandıran bu media qurumunun fəaliyyətinə dözə bilmir”, – qurumun Avropa və Orta Asiya proqramlarının koordinatoru Gülnoza Səid bildirib.

“Azərbaycan bu jurnalistlərlə yanaşı, 2023-cü ilin sonundan bəri həbs olunmuş azı 21 media təmsilçisini azad etməlidir”, – bəyanatda vurğulanır.

Azərbaycan qanunvericiliyinə görə, vətəndaş cəmiyyəti qrupları xarici qrantlar əldə etmək üçün dövlət təsdiqi almalıdır. Hakimiyyət orqanları sözügedən media qurumlarını bu təsdiq olmadan qrant almaqda ittiham ediblər. Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsi isə oxşar işlər üzrə qərarlarında vurğulayıb ki, belə hallar, Azərbaycan qanunvericiliyinə görə, cinayət deyil, cərimə ilə cəzalandırılmalıdır. Müstəqil ekspertlərin fikrincə, hakimiyyət orqanları xarici qrant almaq istəyən müstəqil qurumları qəsdən qeydiyyatdan keçirmir, bu da onların həmin vəsaitləri qanuni yolla əldə etməsini mümkünsüz edir.

CPJ prezident İlham Əliyevin administrasiyasına şərh üçün elektron məktub göndərdiyini, amma cavab almadığını bildirir.

AzadlıqRadiosu

Sentyabrın 10-dan etibarən Bakı Beynəlxalq Hava Limanından mobil tətbiqlər vasitəsilə taksi sifariş etmək məhdudlaşdırılıb.

“Bolt” və “Yango” tətbiqlərinə daxil olan sərnişinlər taksi çağıra bilmədiklərini bildirirlər.

Hava limanı ərazisində olan sərnişinlər ya “Bolt” tətbiqindən “Bolt Aeroport” seçimini edə, ya da taksi dayanacağındakı “London taksiləri”nə minə bilirlər.

Bu taksilərin isə hava limanından şəhər mərkəzinə xidmət haqqı 22-25 manat aralığından başlayır.

Bakı Beynəlxalq Hava Limanı taksi xidmətlərinin məhdudlaşdırılacağını öncədən anons edib.

Açıqlamada bildirilib ki, əsas məqsədlərdən biri sərnişinlərə “yüksəksəviyyəli xidmət” göstərməkdir:

“Bəzən qonaqlar hava limanında rəsmi taksi operatorlarının təqdim etdiyi müxtəlif kateqoriyalara uyğun seçim imkanları ilə yanaşı, heç bir icazəsi olmayan, müvafiq təlim keçməyən və nəqliyyat vasitələri tələb olunan standartlara cavab verməyən şəxslərin israrlı şəkildə taksi xidməti təklif etməsi ilə qarşılaşırlar. Bu isə bəzi hallarda sərnişinlərin aldadılması və narazılıqları ilə nəticələnir. Təəssüf ki hələ də oxşar hallarla rastlaşırıq. Hava limanı ərazisində nizamsız və vahid sistemə uyğunlaşdırılmamış taksi fəaliyyətinin davam etməsi həm işgüzar nüfuzumuza mənfi təsir göstərir, həm də sərnişinlərin təhlükəsizliyi üçün ciddi risklər yaradır. Bu kimi xoşagəlməz halların qarşısını almaq məqsədilə hava limanında fəaliyyət göstərən taksi operatorlarının vahid, keyfiyyətli və tənzimlənmiş xidmət standartlarına uyğun xidmət təqdim etməsi zəruridir.”

Hava limanı əlavə edib ki, bu tələblər şəxsi nəqliyyat vasitələri ilə hava limanına edilən səfərlərə şamil edilmir.

Qərara sosial şəbəkələrdə münasibət bildirən taksi sürücüləri və influenserlər bunun əsaslandırılmadığını bildiriblər.

“London taksiləri”ndən məsul olan, Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyinin tabeliyində fəaliyyət göstərən ”Bakı Taksi Xidməti” MMC Azərbaycandakı yeganə dövlət təyinatlı taksi xidmətidir.

Toplum TV 

Azər Qasımlı

Sentyabrın 10-da Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində Siyasi Menecment İnstitutunun həbsdə olan direktoru, politoloq Azər Qasımlının növbəti məhkəmə prosesi keçirilib.

Hakim Telman Hüseynovun sədrliyi ilə baş tutan prosesdə zərərçəkən qismində tanınan Qurbanəli Yusifov dindirilib.

Cinayət işində iddia olunur ki, Azər Qasımlı Qurbanəli Yusifovdan hədə-qorxu ilə pul tələb edib və “zərərçəkən” buna görə polisə müraciət edib.

Azər Qasımlı isə iddia edir ki, o, Qurbanəli Yusifovdan öz pulunu tələb edib.

Politoloqun həyat yoldaşı Samirə Qasımlı “Meydan TV”-yə deyib ki, prosesdə Qurbanəli Yusifov Azər Qasımlının öz pulunu tələb etdiyini etiraf edib.

“Azər ona konkret sual verdi ki, mən səndən sənin şəxsi pulunu istəmişəm? Qurbanəli Yusifov cavab verdi ki, xeyr, istəməmisən. Bu “xeyr” cavabı artıq Azərə qarşı irəli sürülən Cinayət Məcəlləsinin 182.2-ci maddəsini qüvvədən salmış olur. Çünki Azər ondan özgəsinin yox, öz pulunu istəyib”, – o qeyd edib.

Daha sonra Azər Qasımlının vəkili Rövşanə Rəhimli Q.Yusifova daxili işlər naziri Vilayət Eyvazova yazdığı məktubla bağlı sual verib. Qurbanəli Yusifov məktubunda Azər Qasımlının onu “dövlətçilik əleyhinə” qaldırmağa cəhd etdiyini yazıb.

“Bu suala da o, çox absurd cavab verdi. Dedi ki, o vaxt variantlar fikirləşib, nəticədə belə bir şey yazıb”, – Samirə Qasımlı deyib.

O əlavə edib ki, Qurbanəli Yusifov bunu deyəndə bütün zal gülüb.

Hakim daha sonra məhkəmə prosesini təxirə salıb.

Samirə Qasımlı daha öncə Toplum TV-yə deyib ki, Qurbanəli Yusifovun siyasətçiyə borcu olub, lakin ona borcunu qaytarması üçün hədə-qorxu gəlinməyib.

“2020-ci ilin mayında Yusifov Azər Qasımlının istəyilə onun adına kriptovalyuta saytında hesab açıb və onu idarə edib. Həmin ilin may və avqust aylarında A.Qasımlı ona ümumilikdə 20,000 ABŞ dolları verərək iki “bitcoin” almasını istəyib. Biz sonradan aşkar etdik ki, o, “bitcoin”lərin birini alıb, digərini isə almayıb. Sonradan isə bizə hələ də qaranlıq qalan səbəblərdən A.Qasımlının hesabındakı bir “bitcoin” də yoxa çıxdı”, – o qeyd edib.

Samirə Qasımlının sözlərinə görə, 2022-ci ilin yanvarında Yusifov və həyat yoldaşı razılığa gəlib ki, aylıq olmaqla hissə-hissə onun borcu qaytarılsın və Yusifov qəbz də imzalayıb.

Lakin, sonradan Yusifov ölkəni tərk edib və Qasımlı ilə əlaqələrini kəsib. Bunu görən siyasətçi məhkəməyə üz tutub və 2024-cü ilin aprelində Mingəçevir Şəhər Məhkəməsi Qasımlının xeyrinə qərar verib.

“Bundan sonra Yusifov daxili işlər naziri Vilayət Eyvazovun ünvanına bir məktub yazıb ki, guya Azər Qasımlı dövlət əleyhinə siyasətçidir, Yusifovu da dövlət əleyhinə işlər görməyə cəlb etmək istəyir, o razılaşmayanda isə onu təhdid edib. Bu məktubdan sonra DİN iddianın araşdırılmasını Mingəçevir Şəhər Polis İdarəsinə tapşırıb, lakin onlar da sübutların olmadığını görüb işə xitam veriblər”, – Samirə Qasımlı bildirib.

Onun dediyinə görə, 2024-cü ilin dekabrında Qasımlını həbs etmək tapşırığı alan hüquq-mühafizə orqanları bu işi yenidən açıblar.

Azər Qasımlı ötən il dekabrın 8-də Cinayət Məcəlləsinin hədə-qorxu ilə tələb etmə, zor tətbiq etmə ilə törədildikdə maddəsilə şübhəli şəxs qismində saxlanılıb.

Qasımlı həsbinin ictimai-siyasi fəaliyyəti ilə bağlı olduğunu bildirib.
Azər Qasımlı hakimiyyətin tənqidçilərindəndir.

Toplum TV 

Cavid Əhmədov

Gürcüstan İctimai Əlaqələr İnstitutunda (GIPA) magistratura təhsili alan jurnalist Cavid Əhmədov Gürcüstana girişinə qadağa qoyulduğunu bildirib.

Əhmədov “Abzas Media”ya açıqlamasında deyib ki, sentyabrın 6-da Tbilisi Hava Limanında sərhədçilər ona Gürcüstan parlamenti qarşısında yolu bağlamaqda ittiham edərək ümumilikdə 10 min lari (təxminən 3 700 ABŞ dolları) məbləğində cərimə tətbiq olunduğunu söyləyiblər. Onun sözlərinə görə, sərhədçilər hətta bu məbləği ödəsə belə, ölkəyə buraxılmayacağını vurğulayıblar.

“İzah istəyəndə heç bir səbəb göstərmədilər, sadəcə “digər səbəblər” ifadəsini təkrar edirdilər,” – deyə jurnalist bildirib.

Əhmədov qeyd edib ki, bütün prosedur ərzində ona jurnalist fəaliyyəti ilə bağlı suallar verilib. O isə Rustaveli prospektində keçirilən etiraz aksiyalarında yalnız jurnalist qismində iştirak etdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, sərhədçilər pasportundakı ABŞ vizasına da xüsusi diqqət yetirib, bunu sanki “cinayət” kimi qiymətləndiriblər. Daha sonra Əhmədov Türkiyəyə geri göndərilib.

Jurnalist deyir ki, şəxsi əşyaları, o cümlədən təhsil və frilans işləri üçün istifadə etdiyi kompüteri Gürcüstanda qalıb.

Əhmədovun sözlərinə görə, bundan əvvəl – avqustun 24-də Gürcüstandan Türkiyəyə keçərkən Sarp keçid məntəqəsində də sərhədçilər ona 5 min lari (təxminən 1 850 ABŞ dolları) cərimə tətbiq olunduğunu bildiriblər. O deyir ki, sərhədçilər pasportunu “məcburi qaydada möhürləyiblər” və yalnız geri dönəndə cəriməni ödəyə biləcəyini söyləyiblər.

Cavid Əhmədov, həmçinin vurğulayıb ki, hazırda təhsil aldığı GIPA və ABŞ səfirliyi məsələ barədə məlumatlıdır və ona dəstək göstərməyə çalışır.

Fikrət Cəfərli

İşgəncələr Əleyhinə Araşdırma Mərkəzinin sədri Fikrət Cəfərlinin 4 ay həbs cəzasına məhkum edilməsi barədə hökmdən verdiyi apellyasiya şikayətinə baxılır.

Sentyabrın 3-də Bakı Apellyasiya Məhkəməsində ilkin baxış iclasında hüquq müdafiəçisinin vəkili Fariz Namazlı vəsatət verib ki, şikayətə baxılıb, yekun qərar çıxarılanadək Fikrət Cəfərli ev dustaqlığına buraxılsın.

Vəkilin daha bir vəsatəti də apellyasiya şikayətinə məhkəmə istintaqı aparılmaqla baxılması, üç nəfərin şahid kimi dindirilməsi barədə olub.

Fikrət Cəfərli Vəkillər Kollegiyasının İntizam Komissiyasının üzvü Elvin Əliyevin şikayəti əsasında Cinayət Məcəlləsinin 147.1-ci (böhtan) maddəsiylə təqsirli bilinib. Sözügedən şikayət İşgəncələr Əleyhinə Araşdırma Mərkəzinin Facebook səhifəsində yayılmış bir iddiadan qaynaqlanıb. Elvin Əliyev ona böhtan atıldığını iddia edib.

Həmin şikayətdə hazırda həbsdə olan Elvin Allahverdiyev vaxtilə vəkili olmuş Elvin Əliyevdən narazılığını ifadə edib.

“Müqavilədə çox az məbləğ göstərib”

“Vəkil qardaşımdan 10 min 500 manat pul alıb və deyib ki, bunun müqabilində məhkəmənin mənə 1 il 6 ay cəza verməsini təmin edəcək. Qardaşımdan 10 min 500 manat alsa da, müqavilədə çox az məbləğ göstərib”, – Elvin Allahverdiyev şikayətində belə yazıb.

Onun sözlərinə görə, verilən sözə əməl olunmadığından, pul geri istəniləndə vəkil onları hədələyib.

Məhbusun şikayətini öncə jurnalist Arzu Abdulla (Hacıyeva), ardından ona istinadla İşgəncələr Əleyhinə Araşdırma Mərkəzi yayımlayıb.

Sentyabrın 3-də məhkəmədə vəkil Fariz Namazlı vəsatət qaldırıb ki, şikayətçi Elvin Allahverdiyev, onu jurnalistlərə təqdim edən həyat yoldaşı və ilk yayımlayan Arzu Abdulla məhkəmədə şahid kimi dindirilsin.

Ancaq apellyasiya şikayətinə baxan Aqil Musayevin sədrlik etdiyi hakimlər kollegiyası nə Fikrət Cəfərlinin ev dustaqlığına buraxılmasına razılıq verib, nə də şahidlərin dindirilməsinə. Bu iş üzrə məhkəmə baxışı sentyabrın 17-nə təyin olunub.

Fikrət Cəfərlidən şikayətçi olan vəkil E.Əliyev apellyasiya məhkəməsinə qatılmayıb. O, məhkəməyə teleqram göndərərək, xaricdə olduğunu bildirib.

Hüquq müdafiəçisi özünü təqsirli bilmir

Fikrət Cəfərli Binəqədi Rayon Məhkəməsində ifadə verərkən, ona qarşı baş verənləri bir sifarişin nəticəsi sayıb: “Arxasında dayanan da Vəkillər Kollegiyasının sədri Anar Bağırovdur”.

Rəhbərlik etdiyi təşkilatın insan haqlarının müdafiəsi, korrupsiya hallarının ifşası ilə məşğul olduğunu deyən Fikrət Cəfərli yada salıb ki, Vəkillər Kollegiyasında olan çatışmazlıqları da ictimailəşdiriblər:

“Toplanan pullar hara gedir, bunu sorğulamağımız Anar Bağırovun xoşuna gəlməyib, özlüyündə Elvin Əliyev kimiləri irəli verməklə məndən qisas alır”.

Vəkillər Kollegiyasının mətbuat katibi İsmayıl Nəsibli isə AzadlıqRadiosuna açıqlamasında hüquq müdafiəçisinin ittihamlarını “yersiz və əsassız” adlandırıb. O bildirib ki, bu qurum işini şəffaf qurur, qanunauyğun olaraq öz üzvləri qarşısında hesabatlılıq qaydalarına tam əməl edir: “Bu məsələ ilə bağlı hər-hansı sual doğuran məqam mövcud deyil”.

Onun sözlərinə görə, qurumun fəaliyyəti müstəqil audit tərəfindən yoxlanılır və üzvləri üçün açıqdır.

AzadlıqRadiosu

Bəşir Süleymanlı

Baş Prokurorluqda istintaqı gedən yerli və beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatları (QHT) ilə bağlı cinayət işi üzrə təqsirləndirilən vətəndaş cəmiyyəti fəallarına verilən ittihamlar ağırlaşdırılır.

AzadlıqRadiosunun məlumatına görə, təqsirləndirilən şəxslərdən bəzilərinə yeni ittihamlar verilib:

“Bəzilərinin ittihamı ağırlaşdırılıb. Digər təqsirləndirilən şəxslərə münasibətdə də bu prosesin davam edəcəyi gözlənilir. Bu, həm həbsdə olanlara aiddir, həm də barəsində alternativ qətimkan tədbiri seçilənlərə”.

Vətəndaş Hüquqları İnstitutunun rəhbəri Bəşir Süleymanlının vəkili Fariz Namazlı AzadlıqRadiosuna məlumatı təsdiqləyib. Vəkil bildirib ki, müvəkkilinə əlavə ittihamlar verilib, ancaq “QHT işi” üzrə təqsirləndirilən digər şəxslərin durumundan xəbəri yoxdur.

Bəşir Süleymanlı 2025-ci il martın 14-də həbs ediləndə ona Cinayət Məcəlləsinin 193-1.3.2-ci (cinayət yolu ilə əldə edilmiş xeyli miqdarda əmlakı leqallaşdırma), 308.2-ci (vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etmə, ağır nəticələrə səbəb olduqda) və 313-cü (vəzifə saxtakarlığı) maddələriylə ittiham verilmişdi. Ona CM-in 193-1.2.2 və 193-1.2.3 (cinayət yolu ilə əldə edilmiş əmlakı təkrar və qulluq mövqeyindən istifadə etmək leqallaşdırma) maddələriylə əlavə ittiham elan edilib. Eyni zamanda, vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə ilə bağlı ittiham nisbətən yüngülləşdirilərək 308.1 maddəsinə tövsif olunub. Bu maddələrin sanksiyasında 12 ilədək həbs cəzası nəzərdə tutulub.

Vəkili bildirib ki, Bəşir Süleymanlı ittihamların heç birini qəbul etmir: “Özünü təqsirli bilmir, hüquq müdafiəçisi kimi fəaliyyətinə görə həbs olunduğunu deyir”.

İstintaqa 100-dən artıq şəxs cəlb olunub

Baş Prokurorluğun İstintaq İdarəsində “QHT işi” üzrə həbslər 2025-ci ilin martından başlayıb. Həmin vaxt Bəşir Süleymanlı ilə yanaşı, Seçki Müşahidə Alyansının icraçı direktoru Məmməd Alpay (Məmmədzadə) da həbs olundu. Apreldə daha üç nəfər – ictimai fəal Asəf Əhmədov, sosial işçi Zamin Zəki və Əhməd Məmmədzadə haqqında da eyni qərar verildi.

Vətəndaş cəmiyyətinin xeyli sayda fəalı isə təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb olunsa da, istintaq dövrü üçün onlar haqqında həbsə alternativ qətimkan tədbiri seçilib. Bunların sırasında “Hüquq və İnkişaf” İctimai Birliyinin rəhbəri Hafiz Həsənov, ABŞ-nin Alman Marşall Fondunun (GMF) Azərbaycan üzrə məsləhətçisi olmuş Mehriban Rəhimli, İqtisadi Tədqiqatlar Mərkəzinin sədri Qalib Bayramov və başqaları var.

Adları çəkilən şəxslərlə yanaşı, hazırda ölkədən kənarda olan Sosial Hüquqlar Mərkəzi rəhbəri Sübhan Həsənli və ictimai fəal Aytac Ağazadə haqqında bu cinayət işi üzrə həbsli axtarış qərarı verilib.

AzadlıqRadiosunun əldə etdiyi məlumata görə, QHT-lərlə bağlı cinayət işi üzrə istintaqa 100-dən artıq şəxs cəlb olunub. Onların arasında qrant vermiş beynəlxalq donor təşkilatlarının Azərbaycandakı nümayəndəliklərinin əməkdaşları da var. Bundan əlavə, hökumətyönlü QHT rəhbərlərindən bir neçəsinin də istintaqa cəlb edilənlər sırasında olduğu bildirilir.

Xatırlatma

2014-cü ilin yayında Baş Prokurorluğun Ağır Cinayətlərə Dair İşlər üzrə İstintaq İdarəsində QHT-lərlə bağlı cinayət işi başlanmış, ardından ölkədə bir sıra təşkilat rəhbərləri həbs olunmuşdu. Onların arasında Hüquq Maarifçiliyi Cəmiyyətinin rəhbəri İntiqam Əliyev, Seçkilərin Monitorinqi və Demokratiyanın Tədrisi Mərkəzinin rəhbəri Anar Məmmədli, icraçı direktoru Bəşir Süleymanlı, Sülh və Demokratiya İnstitutunun direktoru Leyla Yunus, həyat yoldaşı, tarixçi alim Arif Yunus, İnsan Haqları Klubunun sədri Rəsul Cəfərov vardı. Adları çəkilən şəxslərin hamısına münasibətdə Avropa İnsan Haqları Məhkəməsi Konvensiyanın 18-ci (hüquq və azadlıqların Konvensiyadan kənar məqsədlərlə məhdudlaşdırılması) maddəsinin pozuntusunu tanıyıb.

Təşkilat rəhbərlərinin həbsinin ardından ölkədə QHT-lərin fəaliyyətini tənzimləyən qanunvericiliyə xeyli əlavə və dəyişiklik edilib. Beynəlxalq təşkilatlar, o cümlədən Venesiya Komissiyası həmin dəyişiklikləri tənqid edib, təşkilatların fəaliyyətini məhdudlaşdırmağa hesablandığını vurğulayıb.

AzadlıqRadiosu