Nərgiz Absalamova

Bu iş üzrə cəlb olunmuş digər şəxslərə qarşı da çoxsaylı ağır maddələr irəli sürüləcəyi gözlənilir 

Avqustun 16-da “Abzas Media işi” üzrə cəlb olunmuş jurnalist Nərgiz Absalamovaya qarşı yeni 7 ağır maddə ilə ittiham irəli sürülüb.

Bu barədə məlumatı jurnalistin vəkili Şəhla Hümbətova yayıb.

“Nərgiz Absalamovaya qarşı Cinayət Məcəlləsinin 192.3.2, 193-1.3.1, 193-1.3.2, 206.4, 320.1 və 320.2, 213.2.1-ci maddələri ilə (xüsusilə külli miqdarda gəlir əldə etməklə qanunsuz sahibkarlıq, mütəşəkkil dəstə şəklində cinayət yolu ilə əldə edilmiş xeyli miqdarda pul vəsaitlərini leqallaşdırma, mütəşəkkil dəstə tərəfindən törədilmiş qaçaqmalçılıq, sənəd saxtalaşdırma və saxta sənədlərdən istifadə etmə, mütəşəkkil dəstə halında vergi ödəməkdən yayınma) yeni ittiham irəli sürülüb”, – deyə vəkil qeyd edib.

Abzas Media-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu iş üzrə cəlb olunmuş digər şəxslərə qarşı da yeni ittihamlar irəli sürüləcək.

Nərgiz Absalamova ötən il noyabrın 30-da “Abzas Media işi” üzrə ikinci dəfə Bakı Şəhər Baş Polis İdarəsində dindiriləndən sonra saxlanılıb. Ona qarşı Cinayət Məcəlləsinin 206.3.2-ci (qrup halında qaçaqmalçılıq) maddəsi ilə ittiham irəli sürülüb və barəsində 3 aylıq həbs qətimkan tədbiri seçilib. Sonradan bu müddət 2 dəfə uzadılıb.

Azərbaycanda yüksək vəzifəli şəxslərlə bağlı korrupsiya araşdırmaları dərc edən “Abzas Media”nın rəhbərliyi də daxil olmaqla ümumilikdə 6 əməkdaşı ötən ilin noyabrından etibarən “qaçaqmalçılıq” ittihamı ilə həbs edilib.

Jurnalistlər onlara qarşı irəli sürülmüş ittihamların uydurma olduğunu deyir, “Abzas Media”da yüksək vəzifəli şəxslərin və onların ailə üzvlərinin korrupsiya əməllərinə dair dərc etdiyi araşdırmalara görə təqib olunduqlarını bildirirlər.

Beynəlxalq jurnalist və hüquq müdafiə təşkilatları “Abzas Media” ilə bağlı cinayət işinin qondarma ittihamlar əsasında açıldığını bildirərək, həbs edilənlərin azadlığa buraxılmasına çağırış ediblər.

Abzas Media

Qubad İbadoğlu

Britaniya deputatları Azərbaycanı saxta pul saxlamaq ittihamı ilə həbsdə olan iqtisadçı alim Qubad İbadoğlunu azad etməyə çağırıblar, xəbəri theguardian.com yayıb. Hüquq müdafiə qrupları və siyasi xadimlər ittihamların siyasi motivli olduğunu iddia edirlər, belə ki, İbadoğlu Azərbaycan hökumətinin məşhur tənqidçisidir.

Alim 2024-cü il iyulun sonlarında Bakıda həbs olunub. Onun saxlanılması beynəlxalq narahatlıq doğurub, Britaniya qanunvericiləri isə həbsdə saxlanıldığı müddətdə onun sağlamlığı və rifahı ilə bağlı narahatlıqlara istinad edərək, onun dərhal azad edilməsi haqqında çağırışlara qoşulublar.

Leyboristlər Partiyasından Hilari Benn də daxil olmaqla, deputatlar Böyük Britaniya hökumətini ədalətli və şəffaf prosesi təmin etmək üçün Azərbaycana diplomatik təzyiq göstərməyə çağırıblar. İbadoğlunun ailəsi və tərəfdarları da onun həbsinin Azərbaycanda fərqli düşüncəyə qarşı genişmiqyaslı repressiyanın tərkib hissəsi olduğunu bildirərək, onun azad edilməsi haqqında xahişlə müraciət ediblər.

İbadoğlunun həbsinin siyasi motivli olmadığını, konkret qanun pozuntuları ilə bağlı olduğunu bəyan edən Azərbaycan hökuməti hələlik artan beynəlxalq təzyiqlərə münasibət bildirməyib.

Turan 

Famil Xəlilov

1 saylı Bakı İstintaq Təcridxanasının tibb-sanitar hissəsində saxlanılan ictimai fəal, 1-ci qrup əlil Famil Xəlilov avqustun 15-dən aclığa başlayıb. O, qanunsuz həbsinə və fiziki imkanları məhdud olduğu üçün əziyyət çəkdiyinə etiraz edir.

Bu barədə Turan-a vəkil Fəxrəddin Mehdiyev bildirib.

Onun sözlərinə görə, avqustun 15-də Famil Xəlilovun aclığa başlaması ilə bağlı rəsmi müraciəti təcridxana rəhbərliyinə təqdim edilib.

“Famil qidadan tam imtina edib, yalnız su qəbul edir. Onun durumu çox ağırdır, dözülməzdir. Özünə qulluq edə bilmir. Famil təcridxananın tibb-sanitar hissəsində saxlanılır, lakin orada ona qulluq edən otaq yoldaşları da yorulub. Ona baxa bilmirlər. Hesab edirik ki, Familin aclıq etməsi müvafiq orqanların Familin işinə humanitar qaydada baxması üçün hərəkətə başlanılmasıa səbəb ola bilər”, deyə vəkil qeyd edib.

Famil Xəlilov iflic olduğundan hərəkət məhdudiyyəti var və ona baxan sosial işçi təyin edilməyib.

Penitensiar Xidmət Famil Xəlilovla bağlı sorğuya hələ cavab verməyib.

İyulun 26-da Famil Xəliova qarşı qaldırılan cinayət işi üzrə ibtidai istintaq başa çatıb. Hazırda müdafiə tərəfi və Xəlilov cinayət işi ilə tanış olur.

Vəkil Fəxrəddin Mehdiyev Famil Xəlilov barədə həbs qətimkan tədbirinin ev dustaqlığı tədbiri ilə əvəz edilməsi barədə vəsatətinin təmin edilməməsindən təəssüflənir.

“Famil Xəlilov iflicdir. Təcridxana şəraitində saxlanılması onun üçün çox çətindir. Qolları iflic olduğundan özü sərbəst qida, su qəbul edə bilmir, yuyuna bilmir. Sanitar qovşaq şəraitində saxlanılır. Ona yalnız kamera yoldaşları kömək edir. Hərəkət edərkən müavizinətini saxlaya bilmədiyindən əllərini parça ilə bağlayırlar”, deyə vəkil qeyd edib.

Mayın 2-də saxlanılan Xəlilova qarşı Cinayət Məcəlləsinin 234.4.3-cü (satış məqsədilə küllü miqdarda narkotik hazırlama, daşıma, saxlama) maddəsi ilə ittiham irəli sürülüb. Fəal barəsində 4 aylıq həbs qətimkan tədbiri seçilib. Bu maddədə 5 ildən 12 ilədək həbs cəzası nəzərdə tutulur.

Yaxınları onun təqsirsiz olduğunu, sosial şəbəkələrdəki paylaşımlarına görə cəzalandırıldığını deyirlər.

Famil Xəlilov mayın 6-da vəziyyətinin pisləşməsilə əlaqədar 1 saylı Bakı İstintaq Təcridxanasının tibb-sanitariya hissəsinə yerləşdirilib.

Turan

Əfqan Sadıqov

Avqustun 15-də Tbilisi Apellyasiya Məhkəməsi ekstradisiya məqsədi ilə həbs edilmiş AzelTV saytının rəhbəri Əfqan Sadıqov barəsində həbs qətimkan tədbrinin dəyişdirilməsi və ya girov müqabilində azadlığa buraxılması ilə bağlı şikayəti qəbuledilməz hesab edib.

Məhkəmə Tbilisi Şəhər Məhkəməsinin avqustun 4-də çıxardığı hökmü qüvvədə saxlayıb.

Bu barədə “Gürcüstanın Hüquqları” təşkilatı məlumat yayıb.

“Hesab edirik ki, Apellyasiya Məhkəməsinin qərarı qanunsuz və əsassızdır. Məhkəmənin yeni halı, yəni Sadıqovun Gürcüstandan beynəlxalq sığınacaq istəməsini nəzərə almaması təşviş doğurur. Hansı ki, jurnalistin Gürcüstandan sığınacaq istəməsi ekstradisiya prosesini dayandırır”, deyə “Gürcüstanın hüquqları” təşkilatı qeyd edir.

Təşkilatın vəkilləri Əfqan Sadıqovun ekstradisiyası üçün 3 aylıq həbs qətimkan tədbiri seçilməsi barədə qərarın ləğv edilməsini tələb edib və məhkəməyə alternativ olaraq 2000 lari məbləğində girov təklif edib.

Müraciətə Əfqan Sadıqovun Gürcüstan Daxili İşlər Nazirliyinin Miqrasiya Departamentindən Gürcüstandan beynəlxalq sığınacaq istəməsi ilə bağlı bəyanatı əlavə edilib.

Sadıqov avqustun 3-də Tbilisi Mərkəzi Kriminal Polisinin nümayəndələri tərəfindən həbs edilib və o vaxtdan Qldanidəki 8 saylı cəzaçəkmə müəssisəsində saxlanılır.

Əfqan Sadıqov axtarışda olduğunu və Azərbaycanda barəsində cinayət işi açıldığını yalnız həbs olunandan sonra bilib. İstintaqın məlumatına görə, Əfqan Sadıqovun həbsi Azərbaycan tərəfinin müraciəti əsasında həyata keçirilib. O, Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin 188.2.2-ci və 182.2.4-cü maddələrində nəzərdə tutulmuş cinayətdə – “hədə-qorxu ilə tələb etmə, başasının külli miqdarda əmlakını ələ keçirmə, dəfələrlə təhqiredici məlumat yaymaqla hədələmə”də ittiham olunur, deyə məlumatda qeyd edilir.

Həbsdən əvvəl o, iyulun 18-də ailəsi ilə birlikdə Türkiyəyə getmək istəyib. Sərhədçilər buna icazə verməyib, ona həyat yoldaşı və uşaqlarının Türkiyəyə gedə biləcəyini, Əfqan Sadıqovun isə yalnız Azərbaycana qayıda biləcəyini bildiriblər.

“Azərbaycanda Əfqan Sadıqova qarşı iş 2024-cü il mayın 9-da başlanıb. Mayın 13-də Azərbaycan tərəfi kömək üçün Gürcüstanın Baş Prokurorluğuna və Daxili İşlər Nazirliyinə müraciət edib”, deyə hüquq müdafiə təşkilatı bildirir.

Turan

Meri Loulor

Hüquq müdafiəçilərinin vəziyyəti üzrə xüsusi məruzəçi Meri Loulor Azərbaycanda hüquq müdafiəçilərinin və jurnalistlərin saxlanılmasının və məhkəmə təqiblərinin davam etməsilə bağlı ciddi narahatlığını bildirib.

“Son aylarda Azərbaycanda hüquq müdafiəçilərinə və jurnalistlərə qarşı həbs  və cinayət işlərinin həyəcanverici dalğasının şahidi oldum və bu məsələləri hökumət qarşısında qaldırdım”, – Loulorun 15 avqust tarixli bəyanatında deyilir.

Loulorun qaldırdığı işlər sırasında Seçkilərin Monitorinqi və Demokratiyanın Tədrisi Mərkəzinin sədri Anar Məmmədli, “Abzas Media”nın jurnalistləri Ülvi Həsənli,  Sevinc Abbasova (Vaqifgızı), Nərgiz Absalamova və Elnarə Qasımova, həmçinin dəvət olunmuş jurnalist Hafiz Babalının işləri var.

Onları Cinayət Məcəlləsinin 206.3.2-ci maddəsinə uyğun olaraq qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən pul qaçaqmalçılığında ittiham ediblər. Onları səkkiz ilə qədər həbs təhlükəsi gözləyir.

“Antikorrupsiya araşdırmaları, seçkilərin  müstəqil monitorinqi və insan hüquqlarının beynəlxalq müdafiəsi insan hüquqları üzrə qanuni işdir”, – Loulor deyib. “Bu işə və ifadə azadlığının həyata keçirilməsinə görə cəza insan hüquqlarının açıq şəkildə pozulmasıdır”.

Xüsusi məruzəçi “Abzas Media”nın ofisindən və həbs olunan jurnalistlərin və hüquq müdafiəçilərinin evlərindən elektron cihazların və sənədlərin götürülməsilə bağlı həyəcan təbili çalıb. Belə ki, bu, antikorrupsiya araşdırmalarında onların mənbələrini potensial olaraq təhlükə altına qoyur.

Məmmədlinin və valideynlərinin də mənzilində axtarış order olmadan aparılıb. Hakimiyyət həbs olunanların vəkilləri, bəzi hallarda isə ailələrilə ünsiyyətini məhdudlaşdırıb. Həbs olunanların qohumlarının bank hesabları dondurulub.

Loulor  deyib ki, o, Ülvi Həsənli və Sevinc Abbasova, eləcə də Nərgiz Absalamova ilə amansız rəftarın araşdırılması ilə bağlı yenilənmiş məlumat istəyib.

“Altı ildən çoxdur ki,  Azərbaycanın Məmmədlinin işində ədaləti bərpa edə bilməməsi ölkədə effektiv hüquqi müdafiə vasitələrinin olmadığını göstərir və hüquq müdafiəçilərinin hüquqlarının pozulmasının təkrarlana biləcəyilə bağlı narahatlıq yaradır”, – məruzəçi deyib.

O bildirib ki, Azərbaycan hökumətilə əlaqə saxlayıb, lakin alınan cavab onu qane etməyib.

“Mən hökumətin “Abzas Media”nın əməkdaşlarının hüquqlarının pozulması barədə fikirləri yalan adlandırmasından narahatam. Məhkəmə prosesinə müdaxilə etmək istəmirəm, amma hökuməti araşdırmanın insan hüquqları öhdəliklərinə tam uyğun olmasını təmin etməyə çağırıram.

Azərbaycanda bütün hüquq müdafiəçiləri və jurnalistlər hədə-qorxu və təqib olmadan sərbəst və təhlükəsiz şəraitdə çalışa bilməlidirlər”, – o qeyd edib.

Turan

Afiyəddin Məmmədov

Avqustun 13-də Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində Həmkarlar İttifaqı fəalı Afiyəddin Məmmədov ona qarşı pis rəftardan şikayət edib. O deyib ki,  səhər saat 10.00-da onu məhkəməyə aparıblar və günün ikinci yarısına qədər “boks”da ac saxlayıblar.

Bundan sonra hakim şahidlərin gəlmədiyini və dinləmələrin təxirə salındığını elan edib. Lakin Məmmədov deyib ki, onun vəsatəti var. Hakim vəsatəti dinləməkdən imtina etdikdə Məmmədov zala müraciət edərək bildirib ki, Ədliyyə Nazirliyi ona məhkəmə prosesində kostyum geyinməyi qadağan edir. Buna etiraz edən Məmmədov məhkəməyə çılpaq gələcəyini bildirib və  köynəyini çıxartmaq istərkən məhkəmə konvoyları onu saxlayıblar və güc tətbiq edərək zaldan çıxarıblar.

Növbəti məhkəmə iclası avqustun 27-nə təyin edilib.

* İşçi Masası Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının  rəhbəri Afiyəddin Məmmədov sentyabrın 20-də naməlum şəxsin hücumuna məruz qaldıqdan sonra öz evinin yaxınlığında saxlanılıb. Məmmədovu hücum edən şəxsə bıçaq xəsarəti yetirməkdə (Cinayət Məcəlləsinin 221.3-cü maddəsi – silahdan istifadə etməklə törədilmiş xuliqanlıq və 126.1-ci (qəsdən sağlamlığa ağır zərər vurmaqda) ittiham ediblər. Sonradan ittiham 126.2.4-cü (ümumi təhlükəli üsulla qəsdən sağlamlığa ağır ziyan vurmaq) və 228.4 (silahların qanunsuz dövriyyəsi) maddələrilə sərtləşdirilib. Onu 11 ilə qədər həbs cəzası gözləyir. Hüquq müdafiəçiləri Afiyəddin Məmmədovu siyasi məhbus kimi tanıyıblar.

Turan 

Beynəlxalq qeyri-hökumət təşkilatları qrupunun nümayəndələri və siyasi mühacirətdə olan azərbaycanlı fəallar Birləşmiş Millətlər Təşkilatı İqlim Dəyişikliyi Çərçivə Konvensiyasının katibliyinə açıq məktub göndərərək avtoritar ölkələrdə iqlim sammitlərinin keçirilməməsinə çağırıblar.

“Biz, qeyri-hökumət təşkilatlarının qlobal koalisiyası olaraq, Birləşmiş Millətlər Təşkilatının konfranslarının keçirlməsində  repressiv hökumətlərə imtiyaz verilməsinə etiraz edirik”, – müraciətdə deyilir.

Əsasən, onlar qeyd edirlər ki, Azərbaycana COP29-u 2024-cü ilin noyabrında qəbul etmək imtiyazı verildikdən sonra ölkədə vətəndaş cəmiyyətinə təzyiqlər artıb, məqsəd onun tamamən aradan qaldırılmasıdır.

Bundan əvvəl analoji repressiv tədbirlər COP27 ərəfəsində Misirdə və COP28 ərəfəsində Birləşmiş Ərəb Əmirliklərində olub.

COP29-un Bakıda keçirilməsi artıq hüquq müdafiəçiləri və jurnalistlər arasında yüzlərlə həbsə səbəb olub.

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqlim Dəyişikliyi Çərçivə Konvensiyasının katibliyi ev sahibi olan tərəflərin insan hüquqları sahəsində beynəlxalq hüquqa riayət etməsini, bu forumdan senzura üçün və vətəndaş cəmiyyətinin fəallığının  və təbliğatının  yatırılması üçün bəhanə kimi istifadə etməməsini təmin etməlidir.

“Bir neçə ildir ki, azərbaycanlı jurnalistlər və vətəndaş cəmiyyəti təşkilatları KİV-in qeydiyyatı üçün ciddi tələblər, xarici maliyyələşmənin qadağan edilməsi, fikrin ifadə edilməsi və birləşmə  azadlığının məhdudlaşdırılması kimi ciddi məhdudiyyətlərlə üzləşiblər.

Repressiv tədbirlərin fiziki və iqtisadi təhdidlərlə yanaşı sərtləşdirilməsi KİV və vətəndaş cəmiyyətinin müstəqil fəaliyyətini demək olar ki, mümkünsüz edir”, – müraciətdə deyilir.

2024-cü ilin iyul ayına olan vəziyyətə görə, Azərbaycanda siyasi məhbusların siyahısı ən azı 306 nəfərdir, müraciət müəllifləri qeyd edirlər.

Azərbaycanlı keçmiş diplomat Emin İbrahimovun və gənc etnoqraf-alim İqbal Əbilovun  həbsi COP29 öncəsi Azərbaycanda insan haqlarının vəziyyətilə bağlı ciddi beynəlxalq narahatlıq yaradıb.

Üstəlik, Azərbaycan hökuməti öz məhbusları üçün həddən artıq məhdudlaşdırıcı tədbirlərdən istifadə edir: əlil hüquq müdafiəçisi və blogger Famil Xəlilov saxta narkotik qaçaqmalçılığı ittihamı ilə həbsdə olarkən onun həyatı və sağlamlığı təhlükə altındadır. Digər narahatedici hal isə əsassız cinayət təqibinə və işgəncələrə etiraz olaraq 14 iyun 2024-cü il tarixində aclıq aksiyasına başlayan iqtisadçı Fasil Qasımovun səhhətinə ağır zərər vurması ilə bağlıdır.

Amnesty İnternational təşkilatının məlumatına görə, 29 aprel 2024-cü ildə tanınmış hüquq müdafiəçisi, Seçkilərin Monitorinqi və Demokratiyanın Tədrisi Mərkəzinin rəhbəri və Azərbaycanda Ədalət Mühakiməsi Təşəbbüsünün həmtəsisçisi Anar Məmmədli həbs edilib.

“Biz Birləşmiş Millətlər Təşkilatının İqlim Dəyişikliyi Çərçivə Konvensiyasının katibliyini gələcək COP-ların keçirilməsi barədə sazişləri açıq etməyə və onların insan hüquqları sahəsində beynəlxalq hüquqa (o cümlədən söz və toplaşmaq azadlığının müdafiəsi yolu ilə) uyğunluğunu təmin etməyə çağırırıq”, – müraciətdə deyilir.

Müraciət imzalanıb: Femena; Fars körfəzi İnsan Hüquqları Mərkəzi  (GCHR); İnsan Hüquqları Klubu (Azərbaycan); Reportyorların Azadlığı və Təhlükəsizliyi İnstitutu (Azərbaycan); İnsan Hüquqları İnstitutu, Beynəlxalq İnsan Hüquqları Federasiyası; Əməkçi miqrantların səsi; İşgəncələrə qarşı Ümumdünya Təşkilatı (OMCT, İnsan Hüquqları Rəsədxanası çərçivəsində) imzalayıblar.

Ətrflı:https://www.gc4hr.org/call-to-stop-hosting-conference-of-parties-cop-annual-climate-summits-in-authoritarian-countries/