Famil Xəlilov

Həbsxanada 71 gündür aclıq edən ictimai fəal, I qrup əlil Famil Xəlilovun səhhəti ağır olaraq qalır. Bu barədə onun həyat yoldaşı Kiçikxanım Xəlilova bildirib.

“Familin ayaqları tutulub. Mədəsi su qəbul etmir, mədəsində və başında kəskin ağrılardan əziyyət çəkir. Dedi ki, bədənin demək olar ki, bütün nahiyələri sızıldayır. Mənim və uşaqlarımızın yalvarışla aclığı dayandırmasını xahiş etməsinə baxmayaraq, Famil aclığı sonadək davam etdirəcəyini bildirdi. Dedi ki, ev dustaqlığına buraxılsa bəlkə də aclığı dayandıra bilər”, deyə o qeyd edib.

Penitensiar Xidmətdən şərh almaq mümkün olmayıb. Lakin, bir qayda olaraq, qurumdan bütün məhbusların hüquqlarının və qanuni maraqlarının qanuna uyğun şəkildə təmin edildiyini iddia edirlər.

* Famil Xəlilov – qolları iflic olan əlil mayın 2-də Cinayət Məcəlləsinin 234.4.3-cü (satış məqsədilə küllü miqdarda narkotik hazırlama, daşıma, saxlama) maddəsi ilə saxlanılıb. Fəal barəsində 4 ay müddətinə azadlıqdan məhrumetmə qətimkan tədbiri seçilib. Bu maddədə 5 ildən 12 ilədək həbs cəzası nəzərdə tutulub.

Xəlilovun yaxınların onun təqsirsiz olduğunu, sosial şəbəkələrdəki paylaşımlarına görə cəzalandırıldığını deyirlər.

Turan 

Avropa Parlamentinin Sosial Demokratlar və Yaşıllar qrupları, Bakıda keçiriləcək COP29 iqlim sammiti ərəfəsində Azərbaycanda Qubad İbadoğlunun və bütün siyasi məhbusların dərhal azadlığa buraxılmasına çağırıb. Sosial Demokratlar “X” sosial şəbəkəsində yayımladıqları açıqlamada Azərbaycanı noyabrda keçirilməsi planlaşdırılan konfransdan öncə pisləşən insan haqları vəziyyətini həll etməyə çağırıblar.

“Biz Azərbaycan hakimiyyətini Qubad İbadoğlunu və digər bütün siyasi məhbusları dərhal azad etməyə çağırırıq,” – deyə qrup bildirib. Onlar vurğulayıblar ki, Avropa İttifaqı ilə Azərbaycan arasında istənilən razılaşma insan hüquqlarına hörmət və Ermənistanla sülh prosesi üzrə irəliləyişdən asılı olmalıdır. Açıqlamada həmçinin, bu şərtlər təmin olunana qədər Avropa İttifaqının Azərbaycanla qaz razılaşmasını dayandırmağa çağırılıb.

Yaşıllar qrupu da İbadoğlunun azadlığa buraxılmasını tələb edən media açıqlaması yayıb. İbadoğlu Azərbaycanın dövlət neft və qaz sənayesinin əsas tənqidçisi və tanınmış iqtisadçıdır və hazırda ev həbsində saxlanılır. Qrup onu fikir azadlığı üzrə Saxarov Mükafatına namizəd göstərib.

Avropa Parlamentinin üzvü və Azərbaycan üzrə kölgə məruzəçisi Sergey Lagodinski Azərbaycan hökumətini fosil yanacaq gəlirlərindən asılılıqda və müxalifətə qarşı təzyiqlərdə ittiham edib. “Azərbaycanda müxalifət fəalları, jurnalistlər və insan haqları müdafiəçiləri üçün vəziyyət fəlakətlidir,” – deyə o bildirib və BMT iqlim konfransı öncəsi vətəndaş cəmiyyətinə qarşı təzyiqlərə diqqət çəkib.

Yaşıllar qrupunun digər üzvü, Avropa Parlamentinin deputatı Markéta Qreqorova da bu çağırışları təkrarlayaraq, COP29-da iştirak edəcək Aİ nümayəndə heyətini Azərbaycanın insan haqları vəziyyətini qınamağa çağırıb. “Biz Bakıda keçiriləcək COP29 konfransı öncəsi Azərbaycan müxalifətinin mübarizəsini tanımalı və dəstəkləməliyik,” – deyə o əlavə edib.

Qətnamə üzrə səsvermə cümə axşamı, 24 oktyabr tarixində keçiriləcək. 2024-cü il Saxarov Mükafatının verilməsi ilə bağlı qərar həmin gün plenar iclasda elan olunacaq.

Turan 

Əziz Orucov

Həbsdə olan Kanal 13 internet televiziyasının icraçı direktoru Əziz Orucovun səhhəti yenidən pisləşib.

Bu barədə Amerikanın Səsinə jurnalistin həyat yoldaşı Lamiyyə Orucova bildirib.

“Əzizin nevroloji problemləri yenidən baş qaldırıb. Sol əlində əsmələr var. Əlini sabit saxlaya bilmir. Demək olar ki, yatmır, bu da qan təzyiqinin gün ərzində yüksək olmasına səbəb olur. Bütün günü 180 təzyiqlə keçirmək nə deməkdir? Təzyiqin yüksək olmasında böyrək faktoru da var. Əziz xroniki börək çatızmalığından əziyyət çəkir”, o qeyd edib.

Onun sözlərinə görə, jurnalist həm də bir aya yaxındır sistit xəstəliyinə (sidik kisəsinin selikli qişasının iltihabı-red) yoluxub.

“O, ciddi müayinə olunub, müalicə təyin edilməlidir. Təcridxana şəraitində isə onu müayinə edəcək aparat və ixtisaslaşmış həkimlər yoxdur. Ona dərmanlar yazmışdılar. Həmin dərmanların qəbulundan sonra vəziyyəti daha da ağırlaşıb. Sidik ifrazı zamanı qanamaları və kəskin ağrıları olur. Əgər vaxtında düzgün müalicə olunmazsa, fəsadları ağır olacaq. Təcili həkim müainəsinə və müalicəyə ehtiyac var”, Lamiyə Orucova Amerikanın Səsinə deyib.

Bununla yanaşı, Penitensiar Xidmətin Müalicə müəssisəsindən Əziz Orucovun səhhəti ilə bağlı məlumat almaq mümkün olmayıb.

“Kanal 13” internet televiziyasının rəhbəri Əziz Orucov ötən il noyabrın 27-də saxlanılıb.

Cinayət Məcəlləsinin 188.2-ci (Torpaq üzərində mülkiyyət, istifadə və ya icarə hüququnu pozma, icarə hüququ olmadan torpaq sahəsi üzərində özbaşına tikinti və ya quraşdırma işləri aparma) və 206.3.2-ci (qabaqcadan əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən qaçaqmalçılıq) maddələri üzrə ittiham olunan Əziz Orucov ittihamları rədd edir və həbsinin jurnalist fəaliyyətini məhdudlaşdırmağa yönəldiyini bildirir.

Dekabrın 11-də məhkəmə qərarı ilə Azərbaycanda “Kanal 13”-ün internet səhifəsinə giriş məhdudlaşdırılıb.

“Kanal 13” internet televiziyasının əməkdaşı Şamo Eminov isə ötən ilin dekabrında həbs olunub və barəsində qaçaqmalçılıq maddəsi ilə cinayət işi açılıb.

Sərhədsiz Reportyorlar, Amnesty International, Avropa Jurnalistlər Federasiyası və digər bir sıra yerli və beynəlxalq insan hüquqları təşkilatları, Avropa İttifaqının insan hüquqları üzrə xüsusi nümayəndəsi, habelə Avropa Şurası Parlament Assambleyasının (AŞPA) məruzəçiləri Azərbaycan hakimiyyətini müstəqil mediaya qarşı təzyiqlərə son qoymağa, həbs edilən jurnalistləri azad etməyə çağırıb.

Azərbaycan rəsmiləri isə bu cür çağırışları və tənqidləri “Azərbaycanın daxili işlərinə, istintaq prosesinə və məhkəmə hakimiyyətinin müstəqilliyinə müdaxilə” kimi qiymətləndirir və Azərbaycanda fundamental hüquq və azadlıqların, eləcə də media azadlığının tam təmin edildiyini qeyd edir.

Tehran Abdullayev

Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (AXCP) Suraxanı rayon şöbəsinin fəalı Tehran Abdullayev oktyabrın 15-də saxlanılıb. AXCP fəalının saxlanılmasından yalnız 3 gün sonra xəbər tutub.

AXCP-nin məlumatına görə, indiyədək Tehran Abdullayevlə bağlı rəsmi qurumlardan məlumat almaq mümkün olmayıb.

Vəkil Nemət Kərimli Amerikanın Səsinə bildirib ki, Tehran Abdullayev oktyabrın 15-də Suraxanı Rayon Məhkəməsinin qərarı ilə 20 sutka inzibati həbsə məhkum edilib.

“Hələ Tehran Abdullayevlə görüşə bilməmişəm. Güman edirəm ki, onunla oktyabrın 21-də görüşəcəm. Bu səbəbdən həbsinin dəqiq səbəbləri ilə bağlı hələ bir söz deyə bilmirəm. Güman edirəm ki, o siyasi fəaliyyətinə görə polisin qanuni tələbinə tabe olmamaqda ittiham edilir”, vəkil qeyd edib.

Bununla yanaşı, Daxili İşlər Nazirliyi fəalın taleyi ilə bağlı Amerikanın Səsinin sorğusuna hələ cavab verməyib.

Amerikanın Səsi 

Tofiq Yaqublu

Oktyabrın 18-də Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində müxalif siyasətçi Tofiq Yaqublunun cinayət işi üzrə məhkəmə prosesi davam etdirilib.

Ötən iclasda Yaqublunun vəkilləri Demokratik Qüvvələrin Milli Şurasının üzvləri, müxalifət fəalları, habelə siyasətçinin həyat yoldaşı Maya Yaqublunun əlavə şahid kimi məhkəməyə çağırılması barədə vəsatət qaldırıb.

Məhkəmə vəsatəti qismən təmin edərək əlavə 4 şahidin məhkəməyə çağırılması barədə qərar qəbul edib.

Bugünkü məhkəmə prosesində müxalifətçi siyasətçi Tofiq Yaqublunun işi üzrə məhkəmə prosesində müdafiə tərəfinin iki şahidi dinlənilib.

Siyasətçinin xanımı Maya Yaqublu şahid qismində ifadə verib. Maya Yaqublu məhkəmədə qeyd edib ki, axtarış protokolundakı məlumatlar saxtalaşdırılıb.

Sonra müxalifətçi fəal Kənan Basqal ifadə verib.

Basqal bildirib ki, həmin gün Yaqublu ilə birlikdə Pirşağı qəsəbəsinə Demokratik Qüvvələrin Milli Şurasının ilcasına gedib.

Növbəti məhkəmə iclasının vaxtı elan edilməyib.

Tofiq Yaqublu ötən il dekabrın 14-də həbs edilib. Ona qarşı Cinayət Məcəlləsinin 178.3.2-ci (külli miqdarda ziyan vurmaqla dələduzluq), 320.1-ci (rəsmi sənədləri, dövlət təltiflərini, möhürləri, ştampları, blankları saxtalaşdırma, qanunsuz hazırlama və ya satma) və 320.2-ci (bilərəkdən saxta sənədlərdən istifadə etmə) maddələri ilə cinayət işi başlanıb.

İttiham aktında deyilir ki, Tofiq Yaqublu Elnur Məmmədovla cinayət əlaqəsinə girərək, özgənin əmlakını dələduzluq yolu ilə ələ keçirmək üçün sövdələşib. İddia olunur ki, Tofiq Yaqublu zərərçəkmiş kimi tanınan Elşən Hüseynovdan Almaniyada vətəndaşlıq verilməsi üçün 25 min avro, 10 min manat pul istəyib. Elnur Məmmədov isə həmin vəsaiti alaraq Tofiq Yaqubluya verdiyini deyir.

Tofiq Yaqublu isə bu iddiaları qəbul etmir və həbsini siyasi sifarişli, ittihamları isə saxta adlandırır.

Yerli və beynəlxalq təşkilatlar siyasətçini siyasi məhbus kimi tanıyıb.

Azərbaycan hökuməti isə ölkədə siyasi məhbus kimi tanınan şəxslərlə bağlı beynəlxalq tənqidləri qəbul etmir və qərəzli sayır. Hökumət rəsmiləri Azərbaycanda insanların siyasi baxışlarına görə təqib edilmədiyini və bütün fundamental hüquqların tam təmin edildiyini bəyan edir.

Amerikanın Səsi

Praqada keçirilən ikigünlük “Forum 2000” konfransında oktyabrın 13-də üzərində azərbaycanlı siyasi məhbuslarla bağlı məlumatları əks etdirən stendlər qoyulub.

Abzas Medianın məlumatına görə, konfransa təqdim olunan stendlərdə talış hüquqları tədqiqatçısı İqbal Əbilov, iqtisadçı alim Fazil Qasımov, “Toplum TV işi” üzrə və “Abzas Media işi” üzrə saxlanılanlar və digərləri barədə məlumatlar yer alıb.

“Forum 2000” demokratik dəyərlərin, insan hüquqlarının, vətəndaş cəmiyyətinin və dini tolerantlığın təşviqi məqsədilə hər il keçirilən ənənəvi konfransdır.

Məlumata görə, bu il keçirilən konfransda insan hüquqları və siyasi azadlıqlar uğrunda davam edən mübarizəyə xüsusi diqqət yetirilib.

Təşkilatçılar Azərbaycanda siyasi məhbuslara həsr olunmuş sərgi təşkil ediblər. Sərgi 11 paneldən ibarətdir və bu panellər Azərbaycan vətəndaş cəmiyyətinə qarşı baş verən son basqıların miqyasını və ciddiliyini vizual olaraq göstərir.

“Forum 2000” demokratiya, insan hüquqları, vətəndaş cəmiyyəti və dini tolerantlıq kimi qlobal məsələlərə dair açıq dialoq qurmaq üçün beynəlxalq bir platformadır. 1996-cı ildə Vaslav Havel, Eli Vizel və Yohey Sasakava tərəfindən qurulmuş bu platforma qlobal sülhə və demokratik idarəetməyə təhdid olan çağırışlarla mübarizə aparmaq üçün dünyanın tanınmış fikir adamlarını və liderlərini bir araya gətirməkdə davam edir.

Ümumilikdə isə rəsmi Bakı siyasi məhbus kimi tanınan şəxslərlə bağlı beynəlxalq tənqidləri qəbul etmir və qərəzli sayır. Hökumət rəsmiləri Azərbaycanda insanların siyasi baxışlarına görə təqib edilmədiyini və bütün fundamental hüquqların tam təmin edildiyini bəyan edir.

Hüquq-müdafiə təşkilatları ölkədə 319 nəfəri siyasi məhbus kimi tanıyıb. Siyasi məhbus kimi tanınan şəxslərin 18 nəfəri jurnalistlər və blogerlər, 3 nəfəri hüquq müdafiəçiləri, 30 nəfəri müxalif partiya və ictimai təşkilatların üzvləridir.

ABŞ Dövlət katibi Antoni Bilinken Azərbaycanın insan hüquqları və əsas azadlıqlarla bağlı beynəlxalq öhdəliklərinə əməl etməsinin vacibliyini vurğulayıb və haqsız yerə həbs edilənlərin azad edilməsinə çağırıb.

Buna cavab olaraq Azərbaycan Prezidentinin Mətbuat Xidməti bildirib ki, Prezident İlham Əliyev insan hüquqları məsələsini bəhanə edərək Azərbaycanın daxili işlərinə müdaxilə cəhdlərinin tamamilə qəbuledilməz olduğunu deyib.

Amerikanın Səsi