Famil Xəlilov

Həbsdə olan ictimai fəal, I qrup əlil Famil Xəlilov noyabrın 28-də yenidən aclıq aksiyasına başlayıb. O, hazırda quru aclıq edir, su, dərman qəbulundan da imtina edib. Xəlilov “qanunsuz həbsinə” etiraz edir.

Bu barədə Famil Xəlilovun həyat yoldaşı Kiçikxanım Xəlilova onunla dekabrın 1-də telefon danışığından sonra Amerikanın Səsinə deyib.

“Famillə bu gün telefonla danışdım. O, quru aclığı davam etdirdiyini, hətta dərmanlarının qəbulundan imtina etdiyini dedi. Bildirdi ki, dərman qəbul etmədiyindən gecələr yata da bilmir. Mənim yalvarışlarıma baxmayaraq, o, inadından dönmədi. Familə onun ev dustaqlığına buraxılması ilə bağlı verilən vədə noyabrın 28-də məhkəmədə əməl edilməməsi çox ağır təsir edib”, o qeyd edib.

Famil Xəlilov noyabrın 28-də məhkəmədə bildirib ki, COP-29 günlərində onu növbəti məhkəmə prosesində ev dustaqlığına buraxacaqlarına əmin ediblər.

Bundan sonra 88 gün aclıq edən Famil Xəlilov aclığı dayandırıb, səbirsizliklə noyabrın 28-də keçiriləcək məhkəmə iclasını gözləyib. Lakin məhkəmə vəkillərin onun ev dustaqlığına buraxılması barədə vəsatətini təmin etməyib.

Ictimai fəal Xəlilov “qanunsuz həbsinə” etiraz olaraq avqustun 15-dən aclığa başlayıb və noyabrın 10-da aclığı dayandırıb.

Famil Xəlilov əvvəllər həyatı ilə bağlı təhlükə hiss etdiyindən 2015-ci ildə İsveçə mühacirət etməyə məcbur olduğunu bildirib, 8 ilə yaxın həyat yoldaşı və uşaqları ilə orada yaşayıb. 2023-cü ildə Azərbaycana readmissiya olunub.

Bu il mayın 2-də saxlanılan Xəlilova qarşı Cinayət Məcəlləsinin 234.4.3-cü (satış məqsədilə küllü miqdarda narkotik hazırlama, daşıma, saxlama) maddəsi ilə ittiham irəli sürülüb. Fəal barəsində həbs qətimkan tədbiri seçilib. Bu maddədə 5 ildən 12 ilədək həbs cəzası nəzərdə tutulub.

Yaxınları onun təqsirsiz olduğunu, sosial şəbəkələrdəki paylaşımlarına görə cəzalandırıldığını deyirlər.

Fəalın həyat yoldaşı Kiçikxanım Xəlilova bildirib ki, Xəlilov sosial şəbəkələrdə aktiv olduğu, insanların haqqını tələb etdiyi üçün həbs olunub.

Avqustun 29-da Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində hakim Azər Tağıyevin sədrliyi ilə Xəlilovun cinayət işi üzrə məhkəmə başlayıb.

Qolları serebral iflic olan Famil Xəlilov məhkəmədə əlləri parça ilə arxadan bağlı şəkildə iştirak edir. Çünki onun qolları o qədər bərk əsir ki, ayaq üstə müvazinətini saxlaya bilmir.

Dövlət rəsmiləri isə bir qayda olaraq insanların qanun qarşısında bərabər olduğunu, iradəsinə görə təqib edilmədiyini bəyan edir.

Amerikanın Səsi 

Avropa Şurası Parlament Assambleyası (AŞPA) “Azərbaycanda repressiyaların güclənməsi: Demokratik azadlıqların və parlament hüquqlarının zəifləməsi” mövzusunda müzakirələr keçirib.

Noyabrın 29-da Lüksemburqda bir araya gələn AŞPA-nın Daimi Komitəsinin üzvləri Azərbaycanın bu ilin yanvar ayında Assambleyadakı səlahiyyətlərinin dondurulmasından sonra ölkədə insan hüquqlarının vəziyyətinin daha da pisləşdiyini vurğulayıblar.

“Repressiyaların güclənməsi fonunda Azərbaycanın Avropa Şurasının prinsiplərinə sadiqliyini şübhə altına almaq legitimdir. Azərbaycanın öz vətəndaşlarının hüquqlarını qorumaq və hörmət etmək öhdəliyi var”, lüksemburqlu deputat Qusti Qraas debatın açılış nitqində deyib.

Azərbaycanda insan haqlarının vəziyyətinin qeyri-müəyyən olduğunu və pisləşdiyini qeyd edən Qusti Qraas ifadə və toplaşmaq kimi əsas azadlıqlara qarşı sistemli repressiyaların həyata keçirildiyini deyib.

Müzakirə zamanı Azərbaycanda siyasi motivlərlə həbsdə olan çoxsaylı jurnalist, fəal və hüquq müdafiəçilərinin, o cümlədən akademik Qubad İbadoğlunun və 2014-cü il Vatslav Havel mükafatı laureatı Anar Məmmədlinin işləri qeyd edilib.

Yanvar ayında Azərbaycanın nümayəndə heyətinin səlahiyyətlərinin təsdiqlənməməsinə səs verən 76 Assambleya üzvünün rəsmi Bakı tərəfindən “arzuolunmaz şəxs” elan edilməsi yenidən pislənilib və bunun dialoqu əngəlləyən əsas faktorlardan biri olduğu vurğulanıb.

AŞPA deputatları Azərbaycanın nümayəndə heyəti ilə bağlı məsələyə 2025-ci ilin yanvar ayında yenidən baxılacağı, Azərbaycan hakimiyyətinin növbəti həftələrdə dialoqun və əməkdaşlığın bərpası üçün əməli addımlar atmalı olduğunu bildirib.

AŞPA-da daha əvvəl oktyabrın 1-də keçirilən müzakirələrdə Azərbaycan hökuməti insan hüquqları pozuntularına, AŞPA ilə münasibətlərin gərginləşdirilməsinə görə tənqid hədəfi olub.

Parlament Assambleyasının müzakirədə çıxış edən üzvlərinin əksəriyyəti, o cümlədən iki ən böyük siyasi qrup – Sosialistlər, Demokratlar, Yaşıllar (SOC) və Avropa Xalq Partiyası (EPP) Azərbaycan hakimiyyətini insan hüquqları və demokratiyanın vəziyyətinə, siyasi təqiblərə və AŞPA ilə münasibətlərdə atdığı addımlara görə tənqid edib.

AŞPA Azərbaycanın öhdəliklərin yerinə yetirməməsi və insan hüquqlarının vəziyyətini əsas gətirərək azərbaycanlı deputatların etimadnaməsini bu ilin yanvar ayında ratifikasiya etməyib.

Assambleyada səsvermədən əvvəl qurumda iştirakını dayandırdığını bəyan edən Azərbaycanın nümayəndə heyəti baş verənlərin Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü bərpa etməsinə görə aparılan qərəzli kampaniyanın bir hissəsi olduğunu qeyd edib.

Avqustun 25-də Azərbaycan Xarici İşlər Nazirliyi Azərbaycanın AŞPA-dakı nümayəndə heyətinin səlahiyyətlərinin təsdiqlənməməsinə səs verən deputatları “arzuolunmaz şəxslər” siyahısına daxil etdiyini açıqlayıb.

Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev sentyabrın 6-da İtaliyada Çernobbio Forumunda çıxışı zamanı deyib ki, Azərbaycanın nümayəndə heyətinin AŞPA-dakı fəaliyyəti bərpa edildikdən sonra onlara qarşı qoyulmuş qadağa aradan qaldırılacaq.

Amerikanın Səsi 

Son iki gündə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (AXCP) 3 fəalı saxlanılıb. Onlardan ikisi barəsində inzibatı qaydada həbs seçilib. Bir fəal isə hələ polis bölməsində saxlanılır.

Bu barədə Amerikanın Səsinə AXCP sədrinin müavini Ayaz Məhərrəmli bildirib.

Onun sözlərinə görə, bu partiyanın Xətai rayon təşkilatının fəalı Malik Babayev noyabrın 27-də evindən polislər tərəfindən Xətai Rayon Polis İdarəsinin 36-cı Polis Bölməsinə aparılıb. Xətai Rayon Məhkəməsi Bababyevi 15 sutka inzibati həbsə məhkum edib.

Ayaz Məhərrəmli bildirib ki, noyabrın 28-də AXCP Xətai rayon təşkilatının daha bir fəalı, Natiq Abbasov Xəzər Rayon Polis İdarəsinə dəvət edilib. Abbasov polisin dəvəti ilə gedib və noyabrın 29-da Xəzər Rayon Məhkəməsi onu İnzibati Xətalar Məcəlləsinin 535.1-ci maddəsi (polisin qanuni tələbinə tabe olmamaq) ilə günahlı bilərək 25 sutka inzibati həbsə məhkum edib.

Noyabrın 29-da məhkəmənin binası qarşısında Natiq Abbasovun fotosunu çəkən zaman AXCP Xətai rayon təşkilatınınn daha bir fəalı, Emin Abbasov saxlanılıb. Polis əməkdaşları onun foto çəkdiyi telefonu əlindən alıb və Xəzər Rayon Polis İdarəsinin 1-ci Polis Bölməsinə aparıblar. Emin Abbasov hazırda bu polis bölməsində saxlanılır.

AXCP fəallarının saxlanılmasını sosial şəbəkələrdəki statuslara tənqidi rəylər yazmaları ilə əlaqələnirir.

“Bu, hakimiyyətin AXCP-yə qarşı uzun illərdir apardığı repressiya siyasətinin davamıdır”, Məhərrəmli qeyd edib.

Onun sözlərinə görə, hazırda 11 AXCP fəalı cinayət təqibi ilə həbsədir.

“Son illər ərzində yüzdən çox AXCP fəalı isə inzibati həbsə məhkum edilib. Hazırda AXCP sədri Əli Kərimliyə qarşı xüsusi ittiham qaydasında irəli sürülən cinayət işi üzrə Nəsimi rayon Məhkəməsində proses davam etdirilir”, AXCP sədrinin müavini qeyd edib.

Öz növbəsində, Azərbaycan Daxili İşlər Nazirliyinin Mətbuat xidməti Amerikanın Səsinin sorğusuna hələ cavab verməyib.

Bununla yanaşı, Mətbuat xidməti bir qayda olaraq insanların qanunazidd əməllərinə görə saxlanıldığını bildirir. Siyasi bəyanatların isə özünü müdafiə məqsədi daşıdığını deyir.

Amerikanın Səsi 

İlhamiz Quliyev

Noyabrın 28-də ictimai fəal İlhamiz Quliyevin işi üzrə növbəti iclas keçirilib.

Prosesdə Bakının Yasamal Rayon 28-ci Polis Bölməsinin cavabı dinlənilib. Əvvəlki iclasda müdafiə tərəfi məhkəmədən İlhamiz Quliyevin ötən il dekabrın 4-də aparıldığı bu polis bölməsinin müşahidə kameralarından kadrları istəməyi xahiş etmişdi. Lakin polis bölməsinin cavabında kameraların videogörüntülərinin qalmadığı bildirilib.

Bundan başqa, Yasamal polisi iddia edib ki, Quliyev polis bölməsinə gətirildikdən sonra  onun bədənində heç bir xəsarət izi olmayıb və ona fiziki təzyiq göstərilməyib. Buna cavab olaraq vəkil Zibeydə Sadıqova bildirib ki, müvəkkilinin bədənində xəsarət izlərinin mövcudluğu tibbi kartda qeydə alınıb, bu kart da polis bölməsində saxlanılır.

Məhkəmənin sorğusuna cavab olaraq polis bölməsinin müvəqqəti saxlama yerindən dekabrın 4-də İlhamiz Quliyevin ümumiyyətlə orada saxlanılmadığını bildiriblər.

Prosesdə müdafiə tərəfi Quliyevin saxlanıldıqdan sonra müsadirə edilmiş möbil telefonunun qaytarılması tələbi də daxil olmaqla, bir neçə vəsatət verib. Lakin vəsatətlər təmin edilməyib.

Daha sonra dövlət ittihamçısı çıxış edib. O, İlhamiz Quliyevin təqsirinin tamamilə sübuta yetirildiyini bildirib və onun 7 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilməsini istəyib.

Vəkil son sözə hazırlıq üçün vaxt istəyib. Proses dekabrın 13-nə qədər təxirə salınıb.

* Xatırladaq ki, Quliyev 4 dekabr 2023-cü il tarixində saxlanılıb, ayın 6-da isə külli miqdarda narkotik vasitənin qanunsuz dövriyyəsi ittihamı ilə 4 ay müddətinə həbs edilib.

Lakin Quliyevin həbsinin əsl səbəbi Abzas Media nəşrinə verdiyi müsahibədə polisin qanunsuz hərəkətlərindən və cinayət işlərinin saxtalaşdırılmasından danışmasıdır. Hüquq müdafiəçiləri Quliyevi siyasi məhbus kimi tanıyıblar.

Turan

Afiəddin Məmmədov

Noyabrın 26-da Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində İşçi Masası Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyasının sədri Afiəddin Məmmədovun işi üzrə növbəti məhkəmə prosesinin keçirilməsi nəzərdə tutulsa da, məhkəmə yenidən təxirə salınıb. Onun vəkili Zibeydə Sadıqovanın sözlərinə görə artıq bir neçə prosesdir ki, şahid qismində tanınan şəxs məhkəməyə gəlmir, onlar bununla bağlı vəsatət versələr də, vəsatət təmin olunmur:

“Keçən məhkəmə prosesində şahidin məhkəməyə məcburi gətirilməsi ilə bağlı qərar verilmişdi. Nədənsə şahidin məhkəmədə iştirakı təmin edilmir. Biz məhkəmədə vəsatət qaldırdıq ki, əgər iştirak təmin edilmirsə, vaxtın uzadılmasına gətirib çıxarmasın deyə onun şahid ifadəsi sübut siyahısından çıxarılsın və məhkəmə müşavirə otağında o ifadəyə istinad etməsin. Lakin məhkəmə vəsatətimizi təmin etmədi, şahidin gətirilməsini təmin elədi. Bildirdilər ki, növbəti prosesdə şahid məcburi gətiriləcək”.

Zibeydə Sadıqova bildirib ki, Afiəddin Məmmədov artıq 1 ildən çoxdur ki, həbsdədir və məhkəmənin dəfələrlə təxirə salınması onun azadlıq hüququnu pozur.

“Biz dəfələrlə ev dustaqlığı ilə bağlı vəsatət qaldırmışıq ki, Afiəddin heç vaxt cinayət törətməyib, belə ittihamla ilk dəfədir həbs olunur, ailəsi ilə birgə yaşayır, ailəsi də hər dəfə məhkəmə proseslərində iştirak edir, cəmiyyət üçün də təhlükəli şəxs deyil. O, kifayət qədər tanınmış adamdır və əksinə, insanlara, cəmiyyətə xeyri dəyir. Afiəddin həmişə işçi hüquqlarının müdafiəsi ilə məşğul olub, bu şəxs barəsində həbs seçilməyə ehtiyac yox idi. Lakin məhkəmə də vəsatətimizi təmin etmir. Təsəvvür edin ki, hər dəfə prosesə hansısa şahid gəlmir və proses uzanır. Afiəddinin həbsdə qalma müddəti də uzanır, yəni, o, Bakı İstintaq Təcridxanasında saxlanılır və ayda bir dəfə məhkəmə prosesi olur, onu oradan gətirirlər, daha sonra məlum olur ki, şahid gəlməyib. Hər dəfə məhkəmə növbəti aya təxirə salınır. Axı həbsxanada onun azadlıq hüququ pozulur”, deyə, vəkil əlavə edib.

Növbəti məhkəmə prosesi dekabrın 17-ə təyin olunub.

İşçi Masasının sədri Afiəddin Məmmədov ötən il sentyabrın 20-də həbs olunub. O, Cinayət Məcəlləsinin 126.1-ci (qəsdən sağlamlığa ağır zərər vurma) və 221.3-cü (xuliqanlıq-silah qismində istifadə olunan əşyalardan istifadə etməklə törədildikdə) maddələri ilə ittiham olunurdusa, indi Məmməddov Cinayət Məcəlləsinin 126.2.4-cü (ümumi təhlükəli üsulla, xuliqanlıq niyyətilə qəsdən sağlamlığa ağır zərər vurma), 221.3-cü (xuliqanlıq-silah qismində istifadə olunan əşyalardan istifadə etməklə törədildikdə) və 228.4-cü (qanunsuz olaraq qaz silahını, soyuq silahı, o cümlədən soyuq atıcı silahı əldə etmə, satma və ya gəzdirmə, milli geyim ləvazimatı hesab olunan ərazilərdə və ya ovçuluq peşəsi ilə bağlı olaraq soyuq silahı gəzdirmə halları istisna olmaqla) maddələri ilə ittiham olunur. İttihamlar sübut olunarsa Məmmədovu 6 ildən 11 ilədək həbs gözləyir.

İşçi Masasının İdarə Heyəti üzvü Ayxan İsrafilov isə ötən ilin avqust ayında həbs olunub. Avqustun 12-də Nərimanov Rayon Məhkəməsinin qərarı ilə onun barəsində 4 aylıq həbs qətimkan tədbiri seçilıb. Ayxan İsrafilov Cinayət Məcəlləsinin 234.1-1-ci (satış məqsədi olmadan qanunsuz olaraq narkotik vasitələri və ya psixotrop maddələri xeyli miqdarda əldə etmə, saxlama, hazırlama, emal etmə, daşıma – külli miqdarda törədildikdə) maddəsi ilə ittiham olunur. Bu ilin aprel ayında məhkəmənin qərarı ilə Ayxan İsrafilov 3 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib.

Yanvar ayında İşçi Masasının digər üzvü Elvin Mustafayev Cinayət Məcəlləsinin 234.1-1-ci maddəsi ilə 3 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib.

2023-cü ilin avqustun 1-də İşçi Masası Həmkarlar İttifaqları Konfederasiyası və Kuryer Birliyi Həmkarlar İttifaqı yeni qüvvəyə minmiş qanunla bağlı bəyanat yayıb. Elə həmin gün bir qrup moped sürən kuryer polislərin onların nəqliyyat vasitələrini cərimə meydançasına aparmasına etiraz olaraq aksiya keçirib. Elvin Mustafayev aksiyanın təşkilatçılarından biri olub.

İşçi Masasının digər üzvü Möhyəddin Orucov ötən il dekabrın 13-də saxlanılıb.

Suraxanı Rayon Məhkəməsi Möhyəddin Orucova Cinayət Məcəlləsinin 234.4.3-cü (Qanunsuz olaraq narkotik vasitələri, psixotrop maddələri və ya onların prekursorlarını hazırlama, istehsal etmə, əldə etmə, saxlama, daşıma, göndərmə və ya satma, külli miqdarda törədildikdə) maddəsi ilə 4 aylıq həbs qətimkan tədbiri seçib. Bundan əvvəl də ictimai fəal 2023-cü ilin oktyabrın 18-də inzibati həbs cəzası almışdı. O, Suraxanı Rayon Polis İdarəsinin 32-ci polis bölməsində işgəncəyə məruz qaldığını bildirib. Həmin dövrdə Möhyəddin Orucov Suraxanı Rayon Məhkəməsinin qərarı ilə 30 sutka müddətinə həbs cəzası alıb və 200 manat cərimə olunub.

Fəallar ittihamları qəbul etmir və həbslərini siyasi fəaliyyətləri ilə əlaqələndirirlər.

Dövlət rəsmiləri bir qayda olaraq insanların qanun qarşısında bərabər olduğunu, iradəsinə görə təqib edilmədiyini bəyan edirlər.

Amerikanın Səsi