“Amnesty International” beynəlxalq insan hüquqları təşkilatı dekabrın 6-da həbs edilmiş yeddi jurnalist və media işçisinin azadlığa buraxılması tələbi ilə beynəlxalq kampaniya başladıb.

“Onların özbaşına saxlanması və mühakimə olunması jurnalistikaya basqı və hökumətin tənqidi səslərə qarşı bir il əvvəl güclənən repressiyasının bir hissəsidir”, təşkilat bildirir.

“Amnesty International” insanları Azərbaycan prezidenti İlham Əliyevə məktub göndərərək həbs olunan jurnalistlərin dərhal sərbəst buraxılmasını tələb etməyə çağırır.

“Amnesty International” xatırladır ki, 2024-cü ildə Bakı COP29 beynəlxalq iqlim konfransına ev sahibliyi etdikdən dərhal sonra – dekabrın 6-da “MeydanTV” əməkdaşları Xəyalə Ağayeva, Aytac Əhmədova, Aynur Qənbərova, Natiq Cavadlı, Aysel Umudova, Ramin Cəbrayılzadə və Bakı Jurnalistika Məktəbinin müdir müavini Ülvi Tahirov həbs olunub.

“Bu şəxslər “valyuta qaçaqmalçılığı” ittihamıyla saxlanılsalar da, bu ittihamlar onların jurnalist fəaliyyəti ilə bağlıdır və ölkədə digər tənqidi səslərə qarşı irəli sürülmüş ittihamlar kimi əsassız və siyasi motivlidir”,- təşkilatın məlumatında bildirilir.

Beynəlxalq kampaniya martadək davam edəcək.

Hazırda oxşar ittihamlarla 30-dək jurnalist, ictimai fəal həbsdədir. Onlar ittihamı qəbul etmir, peşə fəaliyyətləri ilə əlaqələndirirlər. Hakimiyyət təmsilçiləri ölkədə siyasi motivli həbslərin olmadığını deyirlər.

Ancaq digər beynəlxalq insan haqları qurumları, Qərb rəsmiləri də hökuməti haqsız tutulanları azad etməyə çağırıb.

Azərbaycan höküməti bu deyilənələrə hələlik şərh etməyib.

Rəsmi Bakı isə fikir və mətbuat azadlığının hədəf alınması, jurnalistlərin və fəalların siyasi motivlərlə əsassız yerə həbs edilməsi ilə bağlı ittihamları rədd edir, ölkədə fundamental hüquq və azadlıqların, eləcə də media azadlığının “tam olaraq” təmin edildiyini vurğulayır.

Milli Məclisin deputatı Bəhruz Məhərrəmov Amerikanın Səsinə bildirib ki, “Meydan TV” əməkdaşlarının saxlanılması əsaslı şübhələr fonunda həyata keçirilib və bu prosesin jurnalistika fəaliyyəti ilə heç bir bağlılığı yoxdur.

Xatırlatma

Dekabrın 8-də Bakının Xətai Rayon Məhkəməsi “Meydan TV”nin baş redaktoru Aynur Elgünəş (Qənbərova), saytın əməkdaşları Aytac Tapdıq (Əhmədova), Natiq Cavadlı, Xəyalə Ağayeva, Aysel Umudova, müstəqil jurnalist Ramin Deko, media əməkdaşı Ülvi Tahirov barəsində 4 aylıq həbs qətimkan tədbiri seçib.

Jurnalistlər Cinayət Məcəlləsinin 206.3.2-ci (qaçaqmalçılıq, əvvəlcədən əlbir olan bir qrup şəxs tərəfindən törədildikdə) maddəsi ilə təqsirli bilinir.

“Meydan TV” jurnalistlərin saxlanılmasının və dindirilməsinin qeyri-qanuni olduğunu bildirib.

“Fəaliyyətə başladığımız gündən, jurnalistlərimiz həbs edilib, özləri və ailələri təqiblərə məruz qalıb, onlara müxtəlif təzyiq və təhdidlər olub. Bizimlə əməkdaşlıq edən jurnalistlərin ölkədən çıxışına qanunsuz şəkildə qadağa qoyulub”, bəyanatda qeyd edilib.

“Meydan TV” 2013-cü ildə yaradılıb və Azərbaycanda baş verən hadisələri tərəfsiz, obyektiv yayan media qurumu olduğunu bəyan edib.

Media müstəqil fəaliyyət göstərdiyi müddətdə zaman-zaman hakimiyyətin təzyiqləri ilə üzləşib.

2015-ci ildə “Meydan TV” haqqında cinayət işi açılıb, əməkdaşı Şirin Tire (Abbasov) 30 sutka həbs olunub, kanalla əməkdaşlıq edən jurnalistlərin ölkədən çıxışına qadağa qoyulub.

Avropa Məhkəməsinin qərarı ilə hökumətin jurnalistlərə qoyduğu ölkədən çıxış qadağası qanunsuz sayıldığına görə Azərbaycan hökuməti 2019-cu ildə bu qadağanı aradan qaldırmağa məcbur olub.

2017-ci ildə ölkə ərazisində “Meydan TV”nin saytına blok qoyulub. Kanalın sosial şəbəkələrdəki hesabı dəfələrlə kiberhücum olunub, materialları silinib.

2021-ci ildə OCCRP-nin yaydığı araşdırma zamanı məlum olub ki, hökumət İsrailin NSO şirkətinin köməyi ilə kanalla əməkdaşlıq edən şəxslərin telefon nömrələrini dinləyib.

Amerikanın Səsi 

Mehman Əliyev

Yanvarın 7-də Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində hakim Səbuhi Hüseynovun sədrliyi ilə Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasının (AXCP) fəalı Mehman Əliyevin cinayət işi üzrə məhkəmə istintaqı başlayıb.

Vəkil Fəxrəddin Mehdiyev Amerikanın Səsinə deyib ki, iş üzrə polis əməliyyat müvəkkili ifadə verib.

Mehman Əliyev bildirib ki, o, sifarişlə həbs edilib və ona qarşı irəli sürülən ittiham ibtidai istintaqda təsdiqini tapmaylıb.

“O, Şirvan şəhərində qohumu Əli İsayevin zorla polis tərəfindən saxlanılmasına dair videokadrları yaydıqdan sonra həbs edildiyini bildirdı. Mehman dedi ki, 2024-cü ilin may ayında Əli qışqıraraq deyib ki, onu narkotik maddələrin yayılmasında günahlandırmaq istəyirlər. Mehman baş verənləri telefonu vasitəsi ilə çəkməyə başlayıb və Əlinin üstündə axtarış aparılmasını təklif edib. Ancaq mülki geyimli şəxslər onu zorla maşına mindirməyə davam ediblər. Həmin vaxt Əli etiraz olaraq kəsici aləti qoluna çəkməklə, özünə qəsd etməyə cəhd edib. Bundan sonra onu sərbəst buraxıblar. Daha sonra polislər videonun silinməsini istəyib, lakin Mehman imtina edib. O dedi ki, nəticədə həm Əli İsayevi və özünü narkotik maddələrin qanunsuz dövriyyəsi ittihamı ilə həbs etdilər”, vəkil Mehman Əliyevə istinadən Amerikanın Səsinə deyib.

Mehman Əliyev həmçinin məhkəmə heyətinin diqqətinə çatdırıb ki, ümumiyyətlə polis şöbəsinə gətirilənədək narkotikin necə olması barədə məlumatı olmayıb. O, ibtidai istintaq zamanı fiziki zorakılığa məruz qaldığını bildirib.

“Hətta istintaq təcridxanasında həkim müayinəsindən keçirilən zaman bədənində qançırların olması təsdiqini tapıb. Bununla bağlı şikayətimiz isə qəbul edilmədi”, vəkil qeyd edib.

Növbəti məhkəmə iclası yanvarın 21-də olacaq.

2024-cü il mayın 24-də Daxili İşlər Nazirliyi bildirib ki, Şirvan şəhərində narkotiklərlə əlaqəli cinayətə görə şübhəli bilindiyi üçün polis əməkdaşları tərəfindən saxlanılan zaman özünə xəsarət yetirib məsuliyyətdən yayınaraq gizlənən şəxs və onun yanında olan daha bir nəfər – Şirvan şəhər sakinləri Əli İsayev və Mehman Əliyevdən külli miqdarda narkotik vasitə olan heroin aşkar edilib”.

Həm Əli İsayev, həm də Mehman Əliyev Cinayət Məcəlləsinin 234.4.3 (Qanunsuz olaraq narkotik vasitələri, psixotrop maddələri və ya onların prekursorlarını hazırlama, istehsal etmə, əldə etmə, saxlama, daşıma, göndərmə və ya satma – külli miqdarda törədildikdə) ittiham olunur. Onların hər ikisinin məhkməsi Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsində ayrı-ayrı icraatlarda davam etdirilir.

İttiham sübut olunsa, əmlakları müsadirə olunmaqla, onların hər birini 5 ildən 12 iləıdək həbs gözləyir.

Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyası fəalın həbsini videonun yayılması ilə əlaqələndirib.

Mehman Əliyev ötən il sentyabrın 14-də ittihama etiraz olaraq saxlanıldığı 1 saylı Bakı İstintaq Təcridxanasında televiziya pultunun 3 ədəd batareyasını udaraq intihara cəhd edib.

Amerikanın Səsi 

Bu gün, yanvarın 6-da Azərbaycanda 23 gün sonra keçiriləcək bələdiyyə seçkiləri ilə əlaqədar seçkiqabağı təşviqata start verilir.

İndiyə kimi 16 min 174 nəfərin namizədliyi qeydə alınıb.

Bu barədə Mərkəzi Seçki Komissiyasının (MSK) sədri Məzahir Pənahov yanvarın 6-da seçkilərlə bağlı iclasda bildirib. Onlardan 8 min 429 nəfəri 23 siyasi partiyanı təmsil edir.

MSK sədrinin müavini Rövzət Qasımovun sözlərinə görə, namizədlər üçün bütün ölkə ərazisində 3 min 730 açıq, 2 min 180 qapalı görüş yeri müəyyənləşib. O, həmçinin vurğulayıb ki, hakim Yeni Azərbaycan Partiyası (YAP) bələdiyyə seçkilərində ödənişsiz təşviqat hüququndan imtina edib.

Bəzi təhlilçilər indidən deyirlər ki, ölkədə seçki əhval-ruhiyyəsi, az qala, yox dərəcəsindədir, fəallıq əvvəlki seçkilərlə müqayisədə daha aşağı səviyyədədir.

YAP İdarə Heyətinin üzvü Hikmət Babaoğlu “Turan“a bildirib ki, bələdiyyə seçkiləri diqqət mərkəzindədir. Onun sözlərinə görə, bütün hallarda bələdiyyə seçkilərində aktivlik parlament və prezident seçkilərinə nisbətdə bir qədər arxa planda qalmış olur: “Bu da bələdiyyələrin statusu ilə bağlı olan məsələdir. Yəni, bələdiyyələr nəticə etibarilə lokal bir seçki hadisəsidir. Ona görə bələdiyyə seçkilərində aktivliyin bir az aşağı olması bununla bağlıdır”.

Onun fikrincə, bələdiyyələr 1999-cu ildən fəaliyyət göstərsə də, özləri üçün büdcə formalaşdırıb siyasi, iqtisadi, sosial idarəetmə məsuliyyəti yarada bilməyib: “Əgər bələdiyyələr qanunun icazə verdiyi imkanlar çərçivəsində səlahiyyətlərini icra etməyə bacarsaydılar, bələdiyyə idərəetməsini cazibədar idarəetmə modelinə çevirə bilsəydilər, vəziyyət daha fərqli olardı”.

YAP təmsilçisi bu istiqamətdə dövlətin müxtəlif addımlar atdığını vurğulayır: “2024-cü ildə “Bələdiyyələrin statusu haqqında” Qanuna əlavələr və dəyişikliklər edilib, bələdiyyələrin sayı azaldılıb. Güman edirəm ki, 2025-ci ildə bələdiyyə seçkilərindən sonra bələdiyyələr daha səmərəli fəaliyyət göstərəcək və yerli əhali, bütövlükdə xalqımızın onlardan gözlədiyini yerinə yetirə biləcəklər”.

Müxalifətdə olan Müsavat Partiyasının rayon təşkilatlarının böyük hissəsi seçkilərdə iştirak etməmək qərarını verib. Bu haqda AzadlıqRadiosuna danışan başqan müavini Mustafa Hacıbəyli partiyanın özündə də bələdiyyə seçkilərinə marağın az olduğunu bildirir. “İndiyə qədər 35 namizəd irəli sürülüb”.

Onun fikrincə, bələdiyyə seçkilərinə marağın az olması birinci növbədə onunla bağlıdır ki, bələdiyyələr indiyə kimi icra hakimiyyətlərinin bir əlavəsi kimi fəaliyyət göstərib, səlahiyyətləri olmayıb: “Seçkilər də dəfələrlə saxtalaşdırılıb, demokratik və obyektiv seçkilərin keçirilməsinə inam yoxdur. Ona görə də maraq çox azdır. İnsanlar burada yarış ovqatı görmürlər. Bununla belə, bütün siyasi partiyaların işi bütün seçkilərdə iştirak etməkdir. Üzvlərimizin seçib-seçilmək hüququnu təmin etmək üçün biz rayon təşkilatlarına sərbəstlik vermişik”.

Azərbaycanda bələdiyyə seçkiləri 2025-ci il yanvarın 29-da keçiriləcək. Əslində onun ötən ilin sonunda keçirilməsi gözlənirdi. Azərbaycanda son bələdiyyə seçkiləri 2019-cu il dekabrın 23-də baş tutub. Seçki Məcəlləsinə görə, bələdiyyələrin səlahiyyəti beş ildir və bu müddətdən gec olmayaraq seçki keçirilməlidir.

Bəzi siyasi təhlilçilər və hüquqşünaslar bələdiyyə seçkilərinin vaxtında keçirilməməsini qanunsuz sayırlar. Milli Məclisin bəzi üzvləri isə bu barədə tənqidlərə cavab verərkən bu gecikməni ötən il noyabrın 11-dən 22-nə kimi Bakıda COP29 konfransının keçirilməsi ilə izah ediblər. Amma bununla bağlı rəsmi izah ictimaiyyətə açıqlanmayıb.

Azərbaycanda ilk dəfə bələdiyyə seçkiləri 1999-cu ildə keçirilib. Ondan sonra ölkədə 2 min 757 bələdiyyə fəaliyyət göstərirdisə, 2009-cu ildə bir çox bələdiyyələr birləşdirilib və onların sayı 1 min 716-ya endirilib. Daha sonra bələdiyyələrin sayı 1 min 606-ya düşürülüb. Ötən il də həmin proses davam edib, onların sayı yarıdan çox azaldılıb.

Mərkəzi Seçki Komissiyasının (MSK) açıqlamasına görə, yanvarın 29-da 685 bələdiyyəyə seçkilər keçiriləcək. Ümumilikdə 8 min 71 bələdiyyə üzvü seçiləcək.

Turan 

Rza Səfərsoy

“İctimai fəal Rza Səfərsoy siyasi məhbusdur, qeyd-şərtsiz və dərhal azad edilməlidir”.

Bu barədə Rza Səfərsoyun Hüquqlarını İctimai Müdafiə Komitəsi yanvarın 6-da yaydığı bəyanatda deyilir.

“Hazırda təcridxanada saxlanma şəraitinin dözülməz olması onun xəstəliklərini daha da kəskinləşdirmiş, yeni xəstəliklərin də yaranmasına səbəb olmuşdur. Xanımının verdiyi məlumata görə, daxili orqanlarında fəsadlar yaranmış, ayaqları şişmiş, dırnaqları çürüməyə başlamışdır”, Komitənin bəyanatında deyilir.

Komitə qeyd edir ki, ictimai fəal təcridxanada keyfiyyətli tibbi yardım ala bilmədiyindən hazırkı sağlıq durumu həbsdə saxlanılmasına imkan vermir.

“Bütün bu səbəbləri nəzərə alaraq, Rza bəy təcili surətdə həbsdən azad edilməlidir. Əks təqdirdə, Rza Səfərsoyu hər an itirə bilərik”, bəyanatda xatırlanıb.

Hələlik Azərbaycan Ədliyyə Nazirliyi Penitensiar Xidməti və başqa aidiyyatı qurumlardan münasibət almaq mümkün olmayıb .

Amma buna qədər Penitensiar Xidmətin məsul şəxsləri oxşar şikayətlərin heç bir əsasının olmadığını, məhbuslarla qanun çərçivəsində davranıldığını bildiriblər.

Dekabrın 11-də Bakının Xəzər Rayon Məhkəməsi hakim Hüseyn Hüseynlinin sədrliyi ilə Rza Səfərsoyu 2 il 9 ay həbsə məhkum edib.

Rza Səfərsoy bildirib ki, hakimiyyətin sifarişi ilə saxta ittihamla həbs edilib və siyasi sifarişli işlərdə heç zaman bəraət verilmir.

Rza Səfərsoy Cinayət Məcəlləsinin 228.1 (qanunsuz silah saxlama) maddəsi ilə ittham olunur.

O, 23 noyabr 2023-cü ildə həbs edilib. Polis əməkdaşları onun evindən qanunusuz silah tapıldığını iddia edib.

Səfərsoy qanunsuz silah saxlamaq ittihamını qəbul etmir.

Bununla yanaşı, Daxili İşlər Nazirliyi bir qayda olaraq polisin hərəkətlərinin qanunvericiliyə uyğun olduğunu bildirir. Nazirliyin Mətbuat xidməti hesab edir ki, saxlanılan şəxslərin polisin hərəkətləri ilə bağlı dedikləri özünü müdafiə xarakteri daşıyır.

Səfərsoy Birinci Qarabağ müharibəsinin veteranıdır. 2018-ci ildə o, Gəncə şəhərində kütləvi həbsləri tənqid etdikdən sonra artıq qanunsuz silah dövriyyəsi ittihamı ilə həbs olunub. Həmin vaxt 2 il müddətinə azadlıqdan məhrum edilib. 7 ay sonra Apellyasiya Məhkəməsi cəza müddətini azaldaraq onu azad edib.

Bu dəfə o, sosial şəbəkələrdə “Abzas Media” internet nəşrinin rəhbərlərinin həbsini kəskin tənqid etdikdən və vətəndaşları etirazlara çağırdıqdan sonra həbs olunub.

Amerikanın Səsi