Fərid Mehralızadə

Jurnalistləri Müdafiə Komitəsi (CPJ) Azərbaycan hakimiyyətini AzadlıqRadiosunun jurnalisti, iqtisadçı Fərid Mehralızadəni dərhal azad etməyə çağırıb.

Fərid Mehralızadə mayın 30-da mülki geyimli polislər tərəfindən saxlanılıb və iyunun 1-də onun barəsində Abzas Media, Toplum TV jurnalistlərinin işində olduğu kimi “qaçaqmalçılıq” ittihamı ilə həbs qətimkan tədbiri seçilib. Mehralızadə həbsinin qanunsuz olduğunu deyib.

“Azərbaycan BMT-nin iqlim dəyişikliyi konfransı COP29-a ev sahibliyi etməyə hazırlaşarkən ən azı 15 jurnalisti uzunmüddətli həbs cəzası gözləyir. Fərid Mehralızadənin işi bir daha göstərir ki, tənqidi fikirdə olanların ölkədəki amansız repressiyalara qurbanı olması nə dərəcədə absurdcasına asandır”, CPJ-nin Avropa və Mərkəzi Asiya üzrə proqram koordinatoru Gülnoza Said deyib.

İnsan haqları təşkilatları 11-22 noyabr tarixlərində Bakıda keçiriləcək COP29 ərəfəsində Azərbaycan hakimiyyətinin ölkədəki tənqidi səslərə qarşı “misli görünməmiş repressiyalar” həyata keçirdiyini qeyd edir.

Human Rights Watch, Amnesty International və digər bir çox beynəlxalq hüquq-müdafiə təşkilatları COP29-da iştirak edəcək dövlət başçılarını və digər nümayəndəlikləri Azərbaycandan insan hüquqları öhdəlikləri ilə bağlı hesabatlılıq tələb etməyə çağırıblar.

“Azərbaycan hökuməti COP29-dan əvvəl Mehralızadə və digər haqsız yerə həbs edilmiş jurnalistləri azad etməsə, beynəlxalq qınaqla üzləşməlidir”, Gülnoza Said əlavə edib.

Sentyabrın 6-da həbs müddəti dekabrın 19-dək uzadılan Fərid Mehralızadəyə qarşı “qaçaqmalçılıq” ittihamından əlavə “qanunsuz sahibkarlıq, çirkli pulların yuyulması, vergidən yayınma, sənədlərin saxtalaşdırılması” kimi ittihamlar da irəli sürülüb. Təqsirli bilinərsə, onu 12 ilədək həbs cəzası gözləyir.

Mehralızadə AzadlıqRadiosu üçün iqtisadi mövzuları işıqlandırıb və onun işləri təhlükəsizlik səbəbi ilə mənbə göstərilmədən dərc edilib.

Jurnalistin həyat yoldaşı Nərgiz Muxtarova CPJ-yə bildirib ki, Fərid Mehralızadənin jurnalist fəaliyyətinə və müstəqil mediaya verdiyi müsahibələrində hökumətin siyasətini tənqid etdiyinə görə həbs olunduğunu düşünür.

AzadlıqRadiosu oktyabrın 30-da yaydığı bəyanatında Mehralızadəyə qarşı ittihamları saxta adlandırıb və onun dərhal azad edilməsinə çağırıb.

“Biz onun saxta ittihamlarla həbsdə qalmasından dərin narahatıq. Biz onun evinə, həyat yoldaşı və yeni doğulmuş qızının yanına qayıtması üçün dərhal azadlığa buraxılmasına çağırırıq”, AzadlıqRadiosunun prezidenti Stiven Kapus vurğulayıb.

Azərbaycanda jurnalistlərə və fəallara qarşı 2023-cü ilin sonlarından başlayan təqiblərin dayandırılmasına dair çoxsaylı çağırışlara baxmayaraq, azərbaycanlı rəsmilər fikir və mətbuat azadlığının hədəf alınması, jurnalistlərin əsassız həbsi ilə bağlı ittihamları rədd edir və ölkədə fundamental hüquq və azadlıqların, eləcə də media azadlığının “tam olaraq” təmin edildiyini vurğulayır.

Rəsmi Bakı daha əvvəl bir neçə dəfə jurnalistlərə və fəallara qarşı cinayət işlərinin siyasi motivli olduğuna dair fikirlərin “kökündən yanlış və qəbuledilməz” olduğunu bəyan edib.

Ancaq yerli hüquq müdafiə təşkilatlarına əsasən, Azərbaycanda hazırda 300-dən artıq siyasi məhbus var.

Azərbaycan Sərhədsiz Reportyorların 2024-cü il Qlobal Mətbuat Azadlığı İndeksində media azadlığı sahəsində 180 ölkə arasında 164-cü yerdə qərar tutub.

Amerikanın Səsi 

Polad Aslanov

Sərhədsiz Reportyorlar (RSF) Xəbərman.com saytının rəhbəri, Polad Aslanovun səhhətindən narahatdır.

Sərhədsiz Reportyorlar bəyantında deyir ki, jurnalistin hüquqlarının pozulmasına etiraz olaraq başlatdığı aclıq aksiyasının ikinci həftəsində səhhəti pisləşir.

“Hakimiyyət artıq tamamilə özbaşına şəkildə məhkum olunmuş Polad Aslanovu hədəf alır. RSF jurnalistin həyatını riskə atan qeyri-insani rəftarı pisləyir və Bakını ona tibbi yardım göstərməyə və fevralın 15-də keçiriləcək məhkəmədə mahiyyəti üzrə ədalətli mühakiməni təmin etməyə çağırır”, Şərqi Avropa və Mərkəzi Asiya nümayəndəliyinin rəhbəri Jeanne Cavelier deyib.

Öz növbəsində Jurnalistlərin Müdafiə Komitəsi (CPJ) Polad Aslanovun səhhətinin pisləşməsindən narahatlığını ifadə edib.

“Azərbaycanda həbsdə olan jurnalist Polad Aslanov aclıq aksiyasına başladıqdan sonra “cəza kamerasına salınıb. Gələn həftə Azərbaycanda keçiriləcək COP29 iqlim konfransı ərəfəsində CPJ Aslanov və həbsdə olan digər 13 azərbaycanlı jurnalistin azadlığa buraxılması üçün çağırışları davam etdirir”, məlumatda deyilir.

“Xeberman.com” saytının rəhbəri Polad Aslanov 12 iyun 2019-cu ildə İranın xeyrinə casusluq ittihamı ilə – Cinayət Məccələsinin 274-cü (dövlətə xəyanət) maddəsi ilə ittiham olunub. O, 16 il azadlıqdan məhrumetmə cəzasına məhkum edilib.

Aslanov bütün ittihamları təkzib edir, xüsusi xidmət əməkdaşları arasında korrupsiya faktlarını ifşa etdiyinə görə təqib olunduğunu bildirir.

Hüquq müdafiəçiləri onu siyasi məhbus kimi tanıyıb.

Beynəlxalq təşkilatlar Aslanovun həbsini pisləyib və onu azad etməyə çağırıblar.

Sonradan Ali Məhkəmə Aslanovun həbs müddətini 13 ilə qədər azaldıb.

Azərbaycan hakimiyyəti isə bir qayda olaraq insanların qanun qarşısında bərabər olduğunu, iradəsinə görə təqib edilmədiyini bəyan edir.

Amerikanın Səsi 

Noyabrın 11-dən 22-dək Bakıda BMT-nin 29-cu illik İqlim Dəyişikliyi Konfransında iştirak edən Avropa İttifaqı liderləri siyasi motivlərlə həbs edilənlərin işlərini birbaşa Azərbaycan hakimiyyəti ilə müzakirə etməli və onların azadlığa buraxılmasına çalışmalıdır.

Bu barədə noyabrın 6-da Human Rights Watch daxil olmaqla 17 beynəlxalq insan haqları təşkilatı bəyanatla çıxış edib.

Bəyanatda deyilir ki, son iki ildə Azərbaycan hökuməti tənqidçilərinə hücumu gücləndirib.

Təşkilatlar hesab edir ki, Avropa İttifaqı (Aİ) hazırda COP29-un yaratdığı nadir beynəlxalq fürsətdən yararlanaraq açıq danışmalı, ölkədəki vətəndaş cəmiyyəti, müstəqil media, insan haqları müdafiəçiləri üçün konkret yaxşılaşmaya nail olmalıdır.

İnsan haqları təşkilatları qeyd edir ki, Azərbaycan hökuməti tənqidçilərini siyasi motivli həbslər, saxta kriminal ittihamlarla hədəfə alır. Eləcə də qeyri-hökumət təşkilatlarına qarşı xeyli məhdudlaşdırıcı qanunları işə salır.

“Avropa İttifaqı Azərbaycanla iqtisadi və siyasi əlaqələrin, o cümlədən enerji sahəsində əməkdaşlığın Aİ-nin Şərq Tərəfdaşlığı təşəbbüsünün üzvü kimi Azərbaycanın öhdəliklərinə uyğun olaraq konkret insan hüquqları öhdəliklərini ehtiva etməsini təmin etməlidir”, bəyanatda deyilir.

Bəyanatda qeyd deyilir ki, ölkənin dövlət büdcəsinin mədən yanacağından asılılığı, 2022-ci ildə imzalanmış Aİ-Azərbaycan Anlaşma Memorandumunun siyasi təsir üçün ciddi alətdir.

İnsan haqları qurumları Azərbaycanda son iki ildə iqtisadçı, antikorrupsiya eksperti Qubad İbadoğlunun, insan haqları fəalı Anar Məmmədlinin, eləcə də azı 11 müstəqil jurnalist və media işçisinin müxtəlif saxta ittihamlarla saxlandığını bildirir.

Bəyanatda deyilir ki, Aİ liderləri Azərbaycan hakimiyyəti qarşısında siyasi motivlərlə saxlananların işlərini qaldırmalıdırlar. İbadoğlu, Məmmədli, media eksperti Ələsgər Məmmədli, jurnalist Hafiz Babalı, iqtisadçı Fazil Qasımov, siyasi fəal Famil Xəlilov kimi müalicəyə ehtiyacı olanların işinə xüsusi önəm verilməlidir. Eləcə də təcridxanada işgəncə və pis rəftar iddialarını ictimailəşdirəndən sonra təhdid olunduğu bildirilən “AbzasMedia” direktoru Ülvi Həsənlinin işi qabardılmalıdır.

Təşkilatlar hesab edir ki, Aİ liderləri Azərbaycanda olarkən siyasi dəstək nümayişi kimi insan haqları müdafiəçiləri, jurnalistlər, müstəqil vətəndaş cəmiyyəti təmsilçiləri ilə görüşməlidir. Sənəddə həmçinin Avropa İttifaqı liderləri təcili tibbi yardıma ehtiyacı olan şəxslərə üstünlük verilməklə yuxarıda adları çəkilən şəxslərin azadlığa buraxılmasına, müstəqil mediaya və vətəndaş cəmiyyətinə dəstəyini açıq şəkildə ifadə etməyə, hakimiyyəti qeyri-qanuni həbs olunanların hamısını qeyd-şərtsiz azad etməyə və QHT-lərlə bağlı repressiv qanunların ləğv edilməsinə nail olmağa çağırılır.

Bəyanatı “Amnesty International”, Jurnalistləri Müdafiə Komitəsi, Avropa Jurnalistlər Federasiyası, “Freedom Now” və digər qurumlar imzalayıb.

Son bir ildə saxlanan jurnalist və fəallar əsasən, qaçaqmalçılıqda ittiham olunurlar. Onlar isə ittihamları qanunsuz hesab edir, həbslərini peşə fəaliyyətləri ilə əlaqələndirirlər.

Rəsmi Bakı bu bəyanata hələlik münasibət bildirməyib. Amma Azərbaycan höküməti ölkədə insanların iradəsinə görə təqib edilmədiyini və siyasi məhbusların olmadığını bildirir. Hökumət rəsmiləri insanların qanunvericilik qarşısında bərabər olduğunu, fundamental hüquqların tam təmin edildiyini iddia edir. Bununla yanaşı, yerli hüquq müdafiəçilərinin son hesabatına görə, hazırda 319 nəfər siyasi iddialarla həbsdədir.

Amerikanın Səsi 

Polad Aslanov

“Xeberman.com” saytının rəhbəri Polad Aslanovun 15 saylı Cəzaçəkmə Müəssisəsinə köçürüldükdən sonra cəza kamerasına (“karser”) salındığı bildirilir. Bu barədə onun həyat yoldaşı Gülmira Aslanova məlumat yayıb.

“Noyabrın 5-də axşam Penitensiar Xidmətdən mənə bildirdilər ki, Polad “karser”ə salınıb. Onlar bunu Poladın aclıq etməsi və təcrid edilməli olması ilə izah ediblər, sanitariya hissəsində yer olmadığına görə isə onun karserə salındığını bildiriblər. Əslində onu sadəcə olaraq cəzalandırıblar”, deyə Aslanova bildirib.

Noyabrın 6-da səhər o, həyat yoldaşının vəziyyətini öyrənmək üçün Cəzaçəkmə Müəssisəsinə gəlib. Onun sözlərinə görə, ona əri ilə görüşə, telefon söhbətinə icazə verilməyib.

Jurnalist Polad Aslanov noyabrın 4-də “siyasi məhbuslara azadlıq” tələbi ilə aclıq elan edib. Bundan sonra o, 1 saylı Cəzaçəkmə Müəssisəsindən 15 saylı Cəzaçəkmə Müəssisəsinə köçürülüb. Həyat yoldaşı bildirib ki, həmin Cəzaçəkmə Müəssisəsində şərait daha pisdir.

Məsələ ilə bağlı Penitensiar Xidmətdən mövqe almaq mümkün olmayıb.

“Xeberman.com” saytının rəhbəri Polad Aslanov 12 iyun 2019-cu ildə İranın xeyrinə casusluq ittihamı ilə – Cinayət Məccələsinin 274-cü (dövlətə xəyanət) maddəsi ilə ittiham olunub. O, 16 il azadlıqdan məhrumetmə cəzasına məhkum edilib.

Aslanov bütün ittihamları təkzib edir, xüsusi xidmət əməkdaşları arasında korrupsiya faktlarını ifşa etdiyinə görə təqib olunduğunu bildirir.

Hüquq müdafiəçiləri onu siyasi məhbus kimi tanıyıb.

Beynəlxalq təşkilatlar Aslanovun həbsini pisləyib və onu azad etməyə çağırıblar.

Sonradan Ali Məhkəmə Aslanovun həbs müddətini 13 ilə qədər azaldıb.

Azərbaycan hakimiyyəti isə bir qayda olaraq insanların qanun qarşısında bərabər olduğunu, iradəsinə görə təqib edilmədiyini bəyan edir.

Amerikanın Səsi