“Sərhədsiz Reportyorlar” (RSF) mətbuatı beynəlxalq müdafiə təşkilatı Azərbaycanda daha beş jurnalistin “uydurma xarici valyuta qaçaqmalçılığı” ittihamı ilə saxlanılmasını qınayıb.

“Toplum TV Azərbaycanda jurnalistlərə qarşı repressiyaların daha bir qurbanıdır. Bu xəbər kanalının beş jurnalistini beş ildən səkkiz ilədək həbs cəzası gözləyir”, qurumun bəyanatında deyilir.

“Sərhədsiz Reportyorlar” xarici valyuta qaçaqmalçılığı ittihamı ilə yeni həbsləri pisləyir və “korrupsiya hadisələri haqqında məlumat verən jurnalistləri dərhal azad etməyə çağırır”, bəyanatda bildirilir.

“Evindən guya 7200 avro tapılan və martın 8-dən həbsdə olan kanalın təsisçisi Ələsgər Məmmədlinin həbs müddəti dörd ay uzadılıb. Məmmədlinin başlanğıc mərhələdə xərçəng xəstəliyi var və çox müntəzəm müalicəyə ehtiyacı var”, sənəddə qeyd edilir.

Təşkilat bildirir ki, martın 6-da polis tərəfindən Toplum TV kanalının redaksiyasında axtarış aparıldıgı tarixdən jurnalistlər İlkin Əmrahov və Müşfiq Cabbarov da dəmir barmaqlıqlar arxasındadır. Polis nəzarətinə buraxılan, polisin guya evlərində 3100 avro aşkar etdiyi Elmir Abbasovu və Fərid İsmayılovu da “xarici valyuta qaçaqmalçılığına” görə beş ildən səkkiz ilədək həbs cəzası gözləyir.

“Bu, 2023-cü ilin noyabrında artıq Abzas Media-nın jurnalistlərinə qarşı istifadə olunmuş məşhur bəhanədir. Bu KİV-in nümayəndələri polisi onları həbs etmək üçün pulu qəsdən onların üzərinə qoymaqda ittiham ediblər. Hakimiyyətin məqsədi aydındır: vətəndaş cəmiyyətini təcrid etmək və istənilən fərqli düşüncəni boğmaq. Prezident İlham Əliyev plüralizmin bütün formalarını məhv edərək, müstəqil KİV-ləri rəsmi diskursa uyğunlaşdırır”, bəyanatda qeyd edilir.

“RSF Azərbaycanın tərəfdaşlarını ölkədə mətbuat azadlığının vəziyyətinin kəskin pisləşməsinə göz yummağa son qoymağa və müvafiq şəkildə hərəkət etməyə çağırır” – deyə, RSF-in Şərqi Avropa və Mərkəzi Asiya şöbəsinin müdiri Janna Kavelye bildirib.

Təşkilatın bəyantında deilir ki, martın 6-da Toplum TV-nin redaksiyasına polis reydi Almaniyanın SWR televiziyasının bu nəşrin baş redaktoru Xədicə İsmayılın iştirakı ilə Azərbaycanın neft-qaz sektorunda korrupsiya haqqında reportaj yayımlanmasından cəmi bir neçə saat sonra həyata keçirilib.

“O, 2014-cü ildə öz araşdırmalarına görə artıq il yarımdan çox həbsdə saxlanılıb. Bu dəfə o, redaksiyada olmayıb və həbs olunmayıb, lakin bir neçə dəfə dindirilməyə çağırılıb və Azərbaycanı tərk etməsi qadağan olunub”, bəyanatda deyilir.

Təşkilat həmçinin bildirir ki, polis reydindən sonra Toplum TV üçün işləyən, lakin jurnalist olmayan ən az üç nəfər həbs olunub. KİV-in direktoru Ələsgər Məmmədlinin qohumu Aydın Əliyev isə Məmmədlinin həbsinin videogörüntülərini yaydığı üçün həkim-rentgenoloq kimi işlədiyi klinikadan işdən çıxarılıb.

“SWR-in reportajında Avropa İttifaqının Bakı ilə əməkdaşlıq etmək və 2027-ci ilə qədər Rusiya qazının yerinə Azərbaycan qazının satınalmalarını iki dəfə artırmaq niyyəti fonunda ölkənin neft-qaz sektorunda korrupsiyanın geniş yayılmasından, eyni zamanda, Azərbaycanın qaz sənayesinin rəhbərlərinin 2017-ci ildə avtomobilin partlaması nəticəsində həlak olan Maltalı jurnalist Dafne Karuana Qalitsiyanın qətli ilə əlaqəsi olduğundan bəhs edilir”, bəyanatda qeyd edilir.

Təşkilat bildirir ki, Toplum TV son altı ayda hakim rejimin qurbanına çevrilən sayca üçüncü müstəqil KİV-dir. Ötən ilin noyabrında Abzas Media-nın, dekabr ayında isə Kanal-13-ün bir sıra işçiləri həbs olunub.

Bəyanatda qeyd edilir ki, eyni zamanda, iki digər jurnalist – Turan İnformasiya Agentliyinin və JAMNews xəbər saytının əməkdaşları həbs olunub.

“Hakim dairələr böhtan kampaniyaları təşkil edir, müstəqil KİV-lərin və onları müdafiə edənlərin, xüsusən də RSF-nin ABŞ, Fransa və Qərbin təsir orqanları, “Azərbaycanofobiyanın” ifadəçiləri olduğu haqqında iddialar səsləndirirlər”, bəyanatda qeyd edilir.

Öz növbəsində, rəsmi Bakı RSF-nin bu bəyanatına hələ şərh verməyib.

Bununla yanaşı, ölkə rəsmiləri beynəlxalq və yerli tənqidləri qəbul etmir və qərəzli sayır. Dövlət rəhbərləri ölkədə fundamental azadlıqların, o cümlədən söz və mətbuat azadlığının tam təmin edildiyini, hökumətin mediaya daim qayğı göstərdiyini bildirir.

Amerikanın Səsi 

“Azərbaycan hakimiyyəti bir ildən çoxdur ki, fasiləsiz şəkildə siyasi həbslər həyata keçirməklə məşğuldur. Ölkənin tanınmış siyasətçiləri, ictimaiyyət nümayəndələri, jurnalistlər ard-arda şərlənərək həbs olunur. Bütün əvvəlki repressiya dalğalarında olduğu kimi, bu dəfə də həbslər Azərbaycan Xalq Cəbhəsi Partiyasından (AXCP) yan keçməyib. Budəfəki siyasi həbslər kampaniyasında AXCP-nin məhbuslarının sayı artaraq 11 nəfərə çatıb”.

Bu barədə AXCP-nin “son repressiyalarla bağlı” bəyanatında deyilir.

“Təkcə sifarişli həbsləri götürsək, sob illər ərzində partiyanın yüzlərlə üzvü uzunmüddətli və inzibati həbs həyatı yaşayıb. Ən axırıncı həbs olunan AXCP Daşkəsən rayon şöbəsinin sədri Sahib Məmmədzadədir”, sənəddə qeyd edilir.

“Sahib Məmmədzadədən əvvəl eyni ittihamla (narkotik) AXCP üzvləri Elnur Həsən və Elbəyi Kərimov şərlənərək həbs olunub.

AXCP Təşkilat Şöbəsinin əməkdaşı Elxan Əliyev isə bir alqı-satqı əməliyyatında vasitəçilik edərək, qanuni şəkildə komission haqqı qazanmaq istədiyi halda, həbs olunub”.

AXCP bildirir ki, Azərbaycan hakimiyyəti öz tənqidçilərini, müxalifətçiləri şərləyib həbs etməklə kifayətlənmir, üstəlik həbsxanalarda da onlara “işgəncə verir, qeyri-insani münasibət göstərir”.

“AXCP-nin siyasi məhbuslarından Niyaməddin Əhmədov və Şahin Hacı bu günlərdə pis rəftar və işgəncəyə məruz qalıb. Niyaməddin Əhmədov üzləşdiyi haqsızlıqlara görə 10 gündən çox aclıq aksiyası keçirib və yalnız tələblərinin bir qismi yerinə yetiriləndən sonra aclığı dayandırıb. Şahin Hacı isə tamamilə əsassız olaraq əvvəlcə 2 dəfə uzun müddətə cərimə kamerasına (kars) salınıb, daha sonra isə 3 ay müddətinə ciddi rejimli həbs cəzasına məhkum edilib”, sənəddə qeyd edilir.

AXCP bildirir ki, bütün bu həbslər və başqa təqib-təzyiq üsulları partiyanı fəaliyyət imkanlarından məhrum etmək üçündür.

“Bütün bunlara baxmayaraq AXCP özünün həbsdəki fəalları da daxil olmaqla, ölkədəki bütün siyasi məhbusları sonadək müdafiə edəcək”, sənəddə deyilir.

AXCP beynəlxalq təşkilatlara və demokratik dünyaya çağırış edir ki, Azərbaycan hakimiyyəti ilə bütün təmaslarda siyasi məhbusların azadlığı, ölkə vətəndaşlarının fundamental hüquq və azadlıqlarından istifadə edə bilməsi prioritet məqsəd kimi qarşıya qoyulsun.

“Azərbaycanın avtoritar rejimi nəhayət beynəlxalq sanksiyalara məruz qalmalı, müxalifətçilərin, ictimai-siyasi fəalların, jurnalistlərin uydurma ittihamlarına məsul olan vəzifəli şəxslərə qarşı ünvanlı sanksiyalar tətbiq edilməlidir”, bəyanatda qeyd edilir.

Rəsmi Bakı bir qayda olaraq ölkədə fundamental azadlıqların tam təmin edildiyini, insanların iradəsinə görə təqib olunmadığnı bildirir.

Bununla yanaşı yerli hüquq müdafiə təşkilatları tərəfindən hazırda ölkədə 288 nəfər siyasi məhbus kimi tanınıb.

Amerikanın Səsi

Penitensiar Xidməti məhkəməyə verən məhbusun şikayətinə Bakı Apellyasiya Məhkəməsində baxılacaq.

Bu haqda iddiaçının – Penitensiar Xidmətin 8 saylı cəzaçəkmə müəssisəsində cəza çəkən məhbus Firudin Etibar oğlu Zeynalovun vəkili Fariz Namazlı məlumat verib.

Vəkilin sözlərinə görə, 2023-cü ilin dekabr ayının 11-də Bakı İnzibati Məhkəməsində hakim Səlma Salahovanın sədrliyi ilə Firudin Zeynalovun Penitensiar Xidmətə qarşı qaldırdığı iddiaya baxılıb və hakim şikayəti təmin etməyib.

Vəkil məhkəmənin qərarından apelyasiya şikayəti verib. Apellyasiya şikayətinə 23.04.2024-cü il tarixdə hakim Rəşid Səmədovun sədrliyi ilə baxılacaq.

Məlumat üçün bildirək ki, Firudin Zeynalov Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 16 avqust 2021-ci il tarixli hökmü ilə Azərbaycan Respublikasının Cinayət Məcəlləsinin 29, 120.2.1, 29, 120.2.3 və digər maddələri ilə təqsirli bilinərək 19 il müddətinə azadlıqdan məhrumetmə cəzasına məhkum edilib.

Firudin Zeynalov həbs olunmazdan əvvəl ölkədə və dünyada baş verən hadisələrlə yaxından maraqlanıb. Hazırda onun gündəlik xəbərləri oxumasına, ölkədə baş verən hadisələri və məhkəmə işləri barədə xəbərləri, qərarları izləməsinə ehtiyacı var. Bundan əlavə, onun hüquqlarının pozuntusu ilə bağlı Avropa İnsan hüquqları Məhkəməsinə 2 şikayət göndərilib, bir şikayətin də göndərilməsi planlaşdırılır.

Zeynalovun vəkili Penitensiar Xidmətə müraciət edərək F. Zeynalovun nəzarət altında “www.e-qanun.az”, “www.president.az”, “www.azertag.az”, “echr.coe.int”, www.meclis.gov.az internet saytlarına daxil olmasına şərait yaradılmasını xahiş edib.
Penitensiar Xidmət 02 avqust 2023-cü il tarixli cavabında göstərib ki, müraciətin təmini imkan xaricindədir.

Firudin Zeynalov hesab edir ki, Penitensiar Xidmətin bu imtinası qanunsuzdur və onun məlumat almaq hüququnu pozur.

Buna görə də F. Zeynalov məlumat əldə etmək hüququnun pozuntusuna dair iddia ərizəsi ilə Bakı İnzibati Məhkəməsinə müraciət etmişdi. İddia ərizəsində F. Zeynalovun internet saytlarına girişə icazənin verilməsi öhdəliyinin Penitensiar Xidmətin üzərinə qoyulması qeyd etmişdi.

Ələsgər Məmmədli

Aprelin 1-də “Toplum” TV-nin hüquqi təsisçisi Ələsgər Məmmədli Bakı İstintaq təcridxanasından qardaşına zəng edib.

Bu barədə Amerikanın Səsinə onun qardaşı Nəsimi Məmmədli bildirib.

Onun sözlərinə görə, Ələsgər Məmmədlinin səhhəti ilə bağlı problemlər qalmaqdadır.

“Səhhəti kifayət qədər onu narahat edir. Dünən kamerasına gəlib ondan qan analizi götürüblər. Əlbəttə orada şəraitin uyğun olmamasına etiraz edib. Amma buna baxmayaraq, qan analizlərinin verilməsi məcburiyyətində qalıb”.

Nəsimi Məmmədlinin fikrincə, ən ciddi problem qalxanvari vəzində olan şişlə bağlı olan məsələdir.

“Hələ də onun həlli ilə bağlı heç bir addım atılmayıb. Boğulma hissi var. Özünü narahat hiss edir. Xüsusilə də biopsiya edilməməsi onun narahatlığını artırıb. Ola bilsin bu məsələ gələcəkdə gec ola bilər. Hətta bu şişlər metastaz verə bilər. Onun həyatı üçün ciddi problemə çevrilə bilər”, o qeyd edib.

Qardaşı Ələsgər Məmmədlinin həbsini əsassız sayır.

“Biz indi elə çarəsiz bir duruma düşmüşük ki, Azərbaycan dövlət orqanları təqsirsiz bir insanı həbs edib, heç bir sübut, dəlil olmadan onu əsassız olaraq həbsdə saxlayır. Bununla bərabər onun həyatı üçün yaranmış təhlükəni də sanki görməzdən gəlir. Dövlət orqanları sanki onunla bağlı sükut bir rejimə keçib”, o bildirib.

Nəsimi Məmmədli deyib ki, martın 28-də Bakının Xətai Rayon Məhkəməsində Ələsgər Məmmədli barəsində seçilmiş həbs qətimkan tədbirinin ev dustaqlığı ilə əvəz olunması ilə bağlı vəsatətin təmin edilməməsi qardaşını üzüb.

Onun sözlərinə görə, bu işlə bağlı apellyasiya şikayətinə aprelin 3-də baxılacaq.

“Ümid edirik ki, bu istiqamətdə müəyyən müsbət qərar qəbul ediləcək”, Məmmədli deyib.

Ələsgər Məmmədlinin qardaşı qeyd edib ki, bu yaxınlarda Avropa İnsan Hüquqları Məhkəməsinə müraciət edilib.

“Faktiki olaraq ölkədə hüquq yolu demək olar ki, hansısa bir effekt verdiyi qənaətində deyilik. Sanki bunu açıq deməsələr belə, bir iradə nümayiş etdirirlər ki, bu tip məsələlər nə istintaq orqanı, nə də məhkəmə orqanlarında həll edilmir. Yəni onu açıq deməsələr də o görüntünü davranışları ilə, atdıqları addımlarla, mesajlarla sanki bizə çatdırmağa çalışırlar. Təəssüf ki, əlimizdən bir iş gəlmir. Təkcə Ələsgər bəy deyil. Təqsirsiz həbsə məhkum edilmiş insanların da belə həyatı problemləri olanda onun aradan qaldırılmasında cəmiyyət olaraq heç nə edə bilmirik”, Nəsimi Məmmədli bildirib.

Ələsgər Məmmədlinin səhhəti ilə bağlı Ədliyyə Nazirliyi Penitensiar Xidmətindən hələlik şərh almaq mümkün olmayıb. Amma bundan əvvəl Amerikanın Səsinin sorğusuna cavab verən Penitensiar Xidmət tibbi təminatı ilə bağlı aiddiyəti üzrə Ədliyyə Nazirliyi Tibb baş idarəsinə müraciət etməyi tövsiyə edib.

Öz növbəsində Ədliyyə Nazirliynin Tibb Baş İdarəsi isə bu məlumata hələ münasibət bildirməyib.

Dövlət rəsmiləri bir qayda olaraq insanların qanun qarşısında bərabər olduğunu, iradəsinə görə təqib edilmədiyini bəyan edir.

Martın 9-da Bakı şəhəri Xətai Rayon Məhkəməsi Toplum TV-nin həmtəsisçisi Ələsgər Məmmədli barəsində 4 aylıq həbs qətimkan tədbiri seçib. O, qaçaqmalçılıqda ittiham olunub. Bundan öncə, martın 6-da hüquq-mühafizə orqanları Toplum TV-nin, Demokratik Təşəbbüslər İnstitutunun, həmçinin III Respublika Platformasının ofislərində, əməkdaşlıarın evlərində axtarışlar aparıb. Axtarış zamanı ofisdə olan iyirmidən çox jurnalist və fəal polis tərəfindən saxlanılıb. Saxlanılanların bir hissəsi sərbəst buraxılsa da, Tolpum TV-nin jurnalistləri Fərid İsmayılova (polisin nəzarətinə verilməklə ev dustaqlığı qətimkanim tədbiri seçilib), Müşfiq Cabbara, Elmir Abbasova (polisin nəzarətinə verilməklə ev dustaqlığı qətimkan tədbiri seçilib) və Demokratik Təşəbbüslər İnstitutunun rəhbəri, həmçinin III Respublika Platformasının spikeri Akif Qurbanova, eləcə də Əli Zeynala, Ramil Babayevə, İlkin Əmrahova qaçaqmalçılıq ittihamı ilə cinayət işi açılıb və barələrində 4 aylıq həbs qətimkan tədbiri seçilib.

Beynəlxalq media müdafiə təşkilatları Azərbaycan hakimiyyətini saxlanan jurnalistləri dərhal azad etməyə, müstəqil mediaya təzyiqləri dayandırmağa çağırıb.

Amerikanın Səsi